انتخاب دهم

افکار عمومی، عاملی حیاتی

افکار عمومی «Public opinion» بخشی از مخاطبان یک سازمان را تشکیل می دهد. مخاطب کیست و افکار عمومی چیست؟ مخاطب یا گیرنده پیام یا Reciyer واژه مهم و سرنوشت سازی در عالم ارتباطات و به خصوص روابط عمومی ها محسوب می شود.

یافته های دانشمندان، موید این است که فرآیند ارتباط بر چند عامل اساسی استوار است؛ پیام دهنده، وسیله و ابزار انتقال پیام و پیام گیرنده. البته نباید از نقش موانع و پارازیت های ارتباطی غافل بود؛ چرا که عمدتا" سوءتفاهم ها، تنش ها و ناسازگاری های محیطی حاصل فعالیت همین موانع هستند.

روابط عمومی ها به عنوان عامل ارتباط دهنده مردم و سازمان ها، مردم و دولت و مردم و دولتمردان، باید به عنوان تشکیل دهنده یک ارتباط بدون عیب توجه ویژه داشته باشند و از آنجا که خود، نقش پیام دهنده را در فرآیند ارتباطی ایفا می کنند؛ بنابراین شناخت دقیق از پیام گیرنده و مخاطب از 2 جهت ضرورت جدی دارد. اولا": با شناخت دقیق مخاطب، نیازهای او مورد مطالعه قرار می گیرد و اطلاعات مناسب تهیه می شود، ثانیا": تکنیک ها و ابزارهای متناسب با مخاطب که سومین عامل اساسی در فرآیند ارتباط تیز هست شناسایی و به کار گرفته می شود.

نکته دیگر، درباره مفهوم مخاطب است؛ به طوری که در ادبیات روابط عمومی مخاطب به همه اشخاص حقیقی و حقوقی گفته می شود که با سازمان به نوعی در تعامل هستند و به 2 دسته عمده تقسیم می شوند: مخاطبان درون سازمانی مانند کارکنان و خانواده آنها؛ مدیران رده های مختلف سازمان و اتحادیه های کارگری و مخاطبان برون سازمانی مانند دریافت کنندگان یا خریداران تولیدات یا خدمات سازمان، رقبا، دولت، رسانه های ارتباط جمعی و افکار عمومی. اصولا" تعامل مخاطبان با سازمان می تواند تعامل یاری دهنده باشد و سازمان را در جهت رسیدن به اهدافش کمک کند و یا تعامل بازدارنده باشد و در راه نیل سازمان به هدف هایش مانع ایجاد کند اینجاست که نقش تک تک مخاطبان باید مورد مطالعه دقیق و علمی قرار گیردو با استفاده از دانش و تدبیر لازم نه تنها از «تهدید» تلقی شدن جلوگیری شود، بلکه حتی الامکان به فرصت تبدیل شود. به همین دلیل مخاطب شناسی جزئی مهم از علم ارتباطات است.

شاید درست تر این باشد که هر بحثی را ابتدا از داشته های فرهنگی و سیره عملی بزرگان دینی و فرهنگی خود آغاز کنیم و آن گاه به دانش جهانی مراجعه داشته باشیم. حضرت امیرالمومنین علی (ع) در نامه معروف خود به مالک اشتر نخعی می فرماید:

بدان ای مالک! تو را اعزام داشتم به سوی منطقه ای که در آنجا حکومت های متعددی پیش از تو عادلانه و یا ستمگرانه حکمرانی کرده اند و مردم دقت می کنند در رفتار تو همانند توجه و دقت تو در رفتار حکمرانان پیش از خودت، و آنچه را که تو درباره آنها می گفتی یا انتظار داشتی، دیگران نیز از تو انتظار دارند و یا درباره تو می گویند.

حضرت امام خمینی (س) به تاسی در آن امام همام به دولتمردان خود توصیه می فرماید که «قدرت، ایمان شما را نگه داشته است و پشتیبانی ملت. این پشتوانه را باید حفظش کنید، اگر این پشتوانه خدای نخواسته، یک وقتی از دست ما برود، همه ما از بین خواهیم رفت و اسلام هم دستخوش یک مسائل دیگر می شود».

همان طوری که مشاهده می کنیم بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران به افکار عمومی به عنوان یک اصل می نگرد و حتی معتقد است «جلب نظر مردم از اموری است که لازم است، پیامبر اکرم (ص)، جلب نظر مردم می کرد، دنبال این بود مردم را جلب کند».

آنچه مسلم است، اسلام به جلب نظر مردم اهمیت ویژه قائل است و آن را لازمه حکومت اسلامی و اجرای احکام الهی می داند شاهد این مدعا خانه نشین شدن 25 ساله حضرت امام علی (ع) به دلیل انحراف و فریب افکار عمومی است و صد البته در چنین شرایطی امام (ع) ساکت ننشسته و به هدایت و اقناع افکار عمومی می پردازد و حتی حاکمان را نیز از راهنامیی ها و هدایت خود بی نصیب نمی گذارد و فرزند خلف او، امام خمینی (س) نیز قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه می فرماید: «در صورت استقرار یک حکومت اسلامی و بسط آزادی ها و افزایش امکانات ترقی واقعی برای مردم، می توان از راه بحث و اقناع - با عملی کردن اسلام - آنها را که خواهان حقیقت و عدالتند به دامن اسلام بازگرداند» حال که تا حدودی با دیدگاه های بزرگان درباره موضوع افکار عمومی آشنا شدیم، نظری بیفکنیم به دیدگاه ها و نظریه های دانشمندان دیگر در این باره.

در اغلب کتب علوم اجتماعی، افکار عمومی مجموع عقاید افراد یک جامعه نسبت به موضوعی که بر زندگی آنها تاثیر دارد، تعریف شده است. اندیشمندان معتقدند از زمانی که افکار عممومی شکل می گیرد دارای نیرو، پویایی و حرکت می شود که قادر به اعمال فشار است. بنابراین، شناخت افکار عمومی، چگونگی شکل گرفتن و راه های تغییر آن، از جمله مسائل مهمی هستند که مسوولان روابط عمومی ها باید بدان آگاهی داشته باشند، زیرا آنان را قادر می سازد تا فعالیت های زیر را بر روی افکار عمومی انجام دهند.

1) اگر افکار عمومی منفی و مخالف باشند، با اطلاع رسانی بهنگام و صحیح، آنها را تغییر و یا حداقل خنثی خواهند کرد.

2) اگر افکار عمومی مثبت و موافق باشند، این وضع را حفظ خواهند کرد که باز اطلاع رسانی دخالت جدی در این امر دارد.

3) اگر افکار عمومی بلاتکلیف باشند اصطلاحاتی شکل و نهفته باشند، آن را شکل داده و هدایت خواهند کرد که این مورد نیز با روش ها و تکنیک های اطلاع رسانی میسر خواهد بود.

برای اینکه اقدامات یاد شده اثربخش باشد و ما را به هدف برساند، لازم است چند نکته یادآوری شود:

نخست اینکه پیام ارسالی اقناعی و ترغیبی باشد و از واژه های نامانوس با عموم گیرندگان پیام، استفاده نشود؛ چرا که افکار عمومی منفی، در مقابل اطلاعات غیر اقناعی و واکنشی که معمولا" هم با احساسات همراه است، عکس العمل منفی تر نشان داده و ارائه اطلاعات فوق را «توجیه» خواهد انگاشت، بنابراین به جای خنثی سازی و یا تغییر افکار عمومی از منفی به مثبت، آن را علیه موضوع تحریک کرده و در حقیقت از هدف دور شده ایم. در اینجا باستی خلاءهای اطلاعاتی موجود در افکار عمومی به دقت شناسایی و با توضیحات لازم، از مقدمه و موخره، آن را اقناع و مجاب کنیم. روابط عمومی ها به خصوص در مقام پاسخ به رسانه ها، باید به این موضوع توجه کنند.

دوم اینکه موانع احتمالی در مسیر انتقال پیام مورد توجه قرار گیرد و حتی الامکان حذف یا کاهش یابد. مثلا" معیارها و ارزش های جامعه مورد نظر، باید حتما" مورد توجه باشد. پیام حتی الامکان در مقاطع زمانی مناسب و به طور منطقی تکرار شود، این، توجه افکار عمومی را جلب خواهد کرد. پیام، دارای بار منفی و تعارضی که افکار عمومی را علیه آن برانگیزد نباشد. از رسانه هایی استفاده شود که پیام را حتما" به گیرندگان برساند. پیام، ساده باشد و حتی الامکان طوری تنظیم شود که فقط یک مفهوم از آن برداشت شود. از پیش قضاوت هایی که تحت تاثیر سلیقه شخصی و یا گرایش های حزبی و جناحی ممکن است همراه پیام ارسال شود، پرهیز گردد.

سومین نکته اینکه رهبران افکار عمومی مورد شناسایی قرار گیرند و پیام های اقناعی ابتدا به آنان داده شود.

نکته آخر جلب اعتماد و اطمینان افکار عمومی نسبت به خود از طریق مختلف از جمله تطبیق گفتار با رفتار است.

حال، سوال این است که چگونه می توان از وضعیت افکار عمومی نسبت به موضوعات مختلف، مطلع شد؟ پاسخ روشن است اطلاع یابی و افکار سنجی.

افکارسنجی، یک نوع پژوهش و انجام مراحل علمی است که پس از تعریف جامعه مورد سنجش، نماینده این جامعه و یا نمونه ها انتخاب می شود و سوالات مورد نظر به صورت دقیق طراحی و آنگاه به صورت پرسشنامه یا مصاحبه از جامعه مورد سنجش سوال می شود، سپس پاسخ ها استخراج و نتایج در جداول یک بعدی و دو بعدی تنظیم و در مرحله نهایی، اطلاعات، مورد تجزیه و تحلیل و تفسیر قرار می گیرد. طی کردن این مراحل می تواند درصد صحت نتایج به دست آمده را بالا ببرد و مدیر و تصمیم گیرنده را در جهت شناخت وضعیت واقعی یاری دهد. دقیقا" به همین علت است که روابط عمومی ها می توانند نقش حساس و با اهمیتی را ایفا کنند و خدمت دو جانبه ای را به سازمان و افکار عمومی ارائه دهند. از یک سو با انتقال نظر مردم، نقاط مثبت و منفی سازمان و مدیریت را به مانند آیینه به آنان نشان دهند و از این طریق خطر مشوش شدن اذهان عمومی نسبت به سازمان و در نتیجه بروز فشار افکار عمومی را از فراروی سازمان بردارند، از سوی دیگر با آگاه کردن مدیریت از نقاط ضعف و قوت موجبات اصلاح امور و خدمات دهی بهینه به مردم را فراهم آورند. در فرآیند ارتباط، یکی از 3 عامل مهم فرآیند، افکار عمومی است، که در صورت نادیده گرفتن آن، پدیده ارتباط، موجودیت خود را از دست خواهد داد.

افکار عمومی؛ صدای خاموش جامعه

افکار عمومی (Public Opinion) به طور عمده محصول دوران روشنگری است. این اندیشه با فلسفه‌های سیاسی لیبرالی اواخر قرون هفدهم و هیجدهم (لاک و روسو) و به ویژه تئوری دمکراتیک قرن نوزدهم تلفیق شده است (پراسیس، 1382 ،ص 21). افکار عمومی بیش از هر نیروی دیگری تعیین می‌کند انسان چگونه بیندیشد و رفتار کند. علی اسدی این موضوع را با رویکرد به فنآوری رسانه‌ای بیان می‌کند و می‌گوید: گسترش وسایل ارتباط جمعی مانند رادیو، تلویزیون و مطبوعات پرتیراژ، باعث پیدایش جامعه‌ی‌ تازه‌ای شد که در آن همه افراد، صرف‌نظر از اینکه در کجا زندگی می‌کنند و یا به چه گروه اجتماعی تعلق دارند، از طریق تماس با منابع خبری، از رویدادها و رخدادها آگاه شوند. تا جایی که حتی اگر در جامعه‌ای، میزان مشارکت اجتماعی مردم هم محدود باشد، میزان آشنایی آنها با حوادث و رخدادها که نتیجه مشارکت آنها در این زمینه است، با آنچه در گذشته بود، فرق دارد (اسدی ،1371 ،ص 42). تاثیر رسانه‌ها بر مردم و شکل دهی به افکار عمومی، موضوعی است که در کنار مباحث مربوط به تبلیغ، از اهمیت برخوردار است. افکار عمومی و به تعبیری «صدای خاموش مردم»، یک اصطلاح جامعه شناختی است و عبارت از درک معینی است که مردم یک جامعه نسبت به مسائل مهم پیدا می‌کنند (حکیم‌آرا، 1384، ص218).

افکار عمومی، پدیده‌ای روانی ـ اجتماعی و خصلتی جمعی است و عبارت است از ارزیابی و نظر مشترک گروهی اجتماعی در مسئله‌ای که همگان به آن توجه و علاقه دارند و در لحظه‌ی معینی، بین عده‌ی زیادی از افراد و اقشار مختلف جامعه نسبتاً عمومیت می‌یابد و عامه مردم آن را می‌پذیرند. افکار عمومی به صورت تأیید یا مخالفت با یک عمل، نظر، شخص و واقعه با خواسته، مطالبه، پیشنهاد و توصیه تجلی می‌یابد (مهرآرا،1372 ص 371). افکار عمومی زمانی بوجود می‌آید که موضوع یا مسئله‌ای مورد توجه عمومی وجود داشته باشد. مسئله مزبور باید تا آن حد حیاتی باشد که مردم را به موضع گیری در خصوص آن وا دارد (نصر، 1380، ص411).

نیروهای محرکه افکار عمومی

کیم بال یانگ  به سه مرحله رشد افکار عمومی اشاره می‌کند:

1) منشأ موضوع: افکار عمومی از یک مشکل عمومی سرچشمه می‌گیرد، زیرا تا زمانی که امور به طریق خودکار و عادی جریان دارد و با مسائل عمومی براساس عادات و قوانین برخورد می‌شود، هیچ کس خود را به فکر کردن مشغول نمی‌کند، زیرا به ندرت فردی تنها به سبب نقد مطلبی، به تفکر می‌پردازد.

2) بحث در مورد موضوع و راه حل های پیشنهادی: این مرحله با کوشش برای شناخت موضوع و امید به پیدا کردن راه حل عملی آغاز می‌شود. سپس بحثی همه جانبه‌تر به دنبال می‌آید. ولی این بحث در مرحله‌ی تفسیری و اولیه باقی می‌ماند و طی آن بررسی در مورد ویژگی های مختلف مشکل، مانند میزان اهمیت آن و انعکاس احتمالی آن بر سایر ویژگی های زندگی اجتماعی صورت می‌گیرد. زمانی که بحث ها، جدل ها و مشاوره‌های مربوطه انجام گرفت، راه حل های متفاوت بروز می‌کند که غالبا متناقض اند. در مورد راه حل های موضوع تازه، غالبا اختلافات شدیدی بروز می‌کند و در این مرحله، عوامل اختلاف و عوامل اتفاق روشن تر می‌شود و در زمانی که آرای مختلف بیان شد، گروه های کوچکی تشکیل می‌شود که هر یک، از دیدگاه ویژه‌ای هواداری می‌کند. سپس آرا متبلور می‌شوند، راه حل های خیالی کنار گذاشته می‌شوند و راه حلی میانه بدست می آید و یا ممکن است اختلافات به عدم سازش منجر شوند.

3) دستیابی به توافق عمومی: زمانی که موضوعات مربوطه از فوریت برخوردار باشند، نمی‌توان برای همیشه به بحث ادامه داد و دستیابی به یک راه حل امری حیاتی است. رسیدن به اتفاق در برخی عرصه های خاص، ساده و در برخی عرصه های دیگر دشوار است (نصر، 1380، صص413-414). 

افکار عمومی و جنگ روانی

جنگ روانی علیه ذهن انسان و افکار او صورت می گیرد و به این ترتیب، مطالعه‌ی افکار عمومی رابطه‌ی محکمی با موضوع جنگ روانی دارد (نصر، 1380، ص403). پس سعی می‌شود مفهوم اهمیت و چگونگی شکل گیری افکار عمومی و راه های نفوذ در آن ارائه و ‌مولفه های خاص در دنیای امروز مشخص شود. یکی از نکات برجسته در افکار عمومی، قابلیت اداره کردن و نفوذ در آن است. در جنگ روانی برای رسیدن به هدف غایی و پیروزی، از هر وسیله‌ای برای تحریک احساسات و ایجاد دگرگونی مطلوب، از افکار عمومی استفاده می‌شود. عده‌ای افکار عمومی را ضمیر باطنی یک ملت می‌دانند. افکار عمومی در جریانات سیاسی- اجتماعی جامعه دخالت می‌کند، بدون آنکه در قوانین مملکتی نامی از آن برده شود. افکار عمومی لزوما نتیجه‌ی افکار انفرادی درباره‌ی یک موضوع معین و مشخص است که ضمنا ملت ها را ظرف مدت کوتاهی دگرگون می‌کند و چهره ای جدید به جهان نشان می دهد.

ماهیت افکار عمومی

اگر به تعاریف افکار عمومی اشاره شود، ماهیت آن مشخص‌تر، نمایان تر و واضح تر می شود. جیمز یانگ، افکار عمومی را اینگونه تعریف می کند: قضاوت اجتماعی هرجامعه‌ی خودآگاه در مورد مسائل مهم که ابتدا به طور برهانی در آن جامعه به بحث گذاشته شده باشد. افکار عمومی نقش محوری در جامعه دارد و به تاریخ گذشته ارتباط پیدا می‌کند و افسانه‌ی عصر طلایی گذشته را در زمینه‌های دیگر به چشم انداز جامعه امروز می‌کشاند. افکار عمومی تهییج می‌کند و آنچه را که در تاریخ رویداد بوده، به عصر حاضر منتقل می‌سازد.

شکل گیری افکار عمومی

افکار عمومی فرایند پیچیده ای است که میان نظرات فردی و جریانات فکری جامعه انجام می‌گیرد، روی فرد تاثیر می‌گذارد و اندیشه ها و نظرات فردی، نظرات گروهی را می‌سازد. افکار عمومی را می‌توان یک جریان فکری دانست که مسلط برجو فکری جامعه شده و آن را می‌سازد. این ‌افکار از فرهنگ جامعه، یا از افکار قالبی و کلیشه ای، یا از اطلاعاتی که به وسیله‌ی رسانه‌ها در جامعه پخش می‌شود، و یا از رخدادهایی که در محیط اتفاق می‌افتد، نشات می‌گیرد. بنابراین، آداب و رسوم و شیوه های رایج فرهنگ، همگی عناصر تشکیل دهنده‌ی افکار عمومی هستند. تنها تفاوت آنها با آداب و رسوم این است که آداب و رسوم پایدار هستند و خصلت جدایی افکار عمومی را ندارند. در عصر ما افکار عمومی یکدست نبوده و در نتیجه، از برخورد جریان های فکری گوناگون شکل می‌گیرند؛ زیرا که حوادث، رخدادها و مجموعه اطلاعاتی که به جامعه داده می‌شود، همه در حال تغییر و دگرگونی هستند. این افکار نیز در حال تغییرند؛ از این رو می‌توان گفت که یکی از ویژگی های افکار عمومی این است که بر مبنای نگرش ها شکل می‌گیرد. در واقع نگرش ها، پایه‌ها و زمینه‌های پایدارتر افکار و یا لایه‌ی زیرین افکار عمومی محسوب می‌شوند (رفیعی، 1382، صص101-97).

گردش اطلاعات در رسانه‌ها، یکی از عوامل بسیار مهمی است که در شکل دادن به افکار عمومی موثر است. علت آن، فراگیر بودن، نفوذ پذیر بودن، گیرا بودن و سرعت پخش پیام هاست. رسانه‌ها برشکل گیری افکار عمومی نقش و تاثیر بسیاری دارند ولی این تاثیر همواره با نوعی مداخله و یا نقشی است که دروازه بان های اطلاعاتی یا رهبران فکری بر عهده دارند. از این جهت، اگر این دو همسو باشند، اثر رسانه‌ها تشدید می‌شود و اگر هم ناهمسو باشند، بخشی از این تاثیر خنثی می‌شود. بطور کلی، میان افکار عمومی و نظام ارتباطی، رابطه‌ای متابولیک و کنش و واکنش بسیار پیچیده ای وجود دارد؛ به این معنی که نظام ارتباطی از افکار عمومی تغذیه می‌کند و در شکل دادن به افکار عمومی هم نقش موثری دارد. به عبارتی، یک رابطه‌ی دوسویه میان افکار عمومی و ارتباطات اجتماعی وجود دارد (رفیعی، 1382، ص106).

نفوذ در افکار عمومی

افکار عمومی به اندازه‌ای قوی و نیرومند است که برای برگرداندن آن در یک جهت مشخص و معین، باید کوشش های بی دریغی به عمل آید. هرگاه لازم باشد که افکار عمومی  به حمایت از نظریه‌ی معینی ترغیب شود، باید در بیشتر موارد، در احساسات مردم اعمال نفوذ کرد؛ به این معنا که برای ایجاد طرز تفکر مورد نظر، احساسات عامه‌ی مردم را تهییج کرد. در واقع، تلاش می‌شود که تا حد امکان، نیروی اندیشه و وجدان فرد، کمتر به کار افتد و برعکس در او واکنش های انعکاسی شرطی بوجود آید. در دنیای امروز، به دلیل آنکه نیرومند ترین ابزار تبلیغاتی در دست قدرت های حاکمه جهانی است، ایجاد واکنش های شرطی در اذهان عمومی نیز در جهت اهداف از پیش تعیین شده و همچنین از راه بکارگیری شیوه ها، وسایل و تجهیزات مناسب توسط همین قدرت های حاکم صورت می‌گیرد (رفیعی، 1382، ص118). صاحبنظران عملیات روانی براین اعتقادند که برای تاثیر در افکار عمومی، باید یک یا چند محرکه و غریزه اصلی بشر را تحریک کرد، مانند غریزه های مبارزه جویی، وطن پرستی و غیره. در این شرایط، اعمال مورد نظر محرکین توسط همین عملیات روانی کورکورانه انجام می پذیرد.

جامعه شناسی افکار عمومی ایران

شاید به این موضوع فکر کردید که چرا در ایران هیچ وقت " نظر" مردم قابل پیش بینی نیست ‏و به همین دلیل هم " نظرسنجی" جواب نمی دهد و بر اساس نظرسنجی علمی هم نمی توان ‏چیزی را پیش بینی کرد.

 مثلا همه ما می دانیم که حداقل نود درصد مردم ایران مخالف ‏جمهوری اسلامی هستند و طرفداری برکناری حکومت اند، از طرف دیگر تقریبا همه اصلاح ‏طلبان معتقدند که 75 درصد مردم کشور طرفدار اصلاحات اند، و یک واقعیت دیگر این است ‏که جمهوری اسلامی معتقد است که حداقل 99 درصد مردم ایران با تغییر حکومت در ایران ‏مخالفند و طرفدار اسلام و انقلابند. یکی دیگر از واقعیات ایران هم این است که بین چهل تا ‏شصت درصد مردم ایران طرفدار سلطنت اند، و بی هیچ تردیدی بین 99 تا 110 درصد مردم ‏هم طرفدار مجاهدین خلق اند، اما همگان می دانیم که بیش از صد درصد مردم ایران مخالف ‏مجاهدین خلق اند. معمولا واقعیت نشان می دهد که مردم ایران حداقل بین 300 تا 400 درصد ‏کل جمعیت کشور نظر دارند. اما یک واقعیت دیگر هم وجود دارد و آن اینکه همه مردم ‏مطمئن هستند که نظام جمهوری اسلامی می خواهد هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور شود، به ‏همین دلیل است که ما در انتخابات شرکت نمی کنیم، چون معلوم است که هاشمی رفسنجانی ‏رئیس جمهور می شود، با این وجود احمدی نژاد رئیس جمهور می شود و پس از انتخابات ‏هیچ کس شکی ندارد که جمهوری اسلامی از همان ابتدا قصد داشت احمدی نژاد رئیس جمهور ‏شود. همه اینها نشان می دهد که نظرسنجی در ایران تقریبا کاری غیر ممکن است، ما هرگز ‏نمی توانیم بگوئیم نظر مردم ایران چیست و از چه راهی می توان نظر مردم را فهمید. برای ‏توضیح بیشتر دلایل اینکه چرا هرگز نمی توان فهمید نظر مردم ایران چیست، برایتان می ‏گوئیم.‏
اول: یک ایرانی هرگز نظرش را به کسی نمی گوید، اگر بگوید هم دروغ می گوید.‏

 دوم: مردم معمولا به کسی که می خواهد نظرشان را بداند، نظری را می گویند که لازم است ‏بگویند، نه نظری که دارند. مثلا یک نفر که طرفدار اصلاحات است، در نظرسنجی برای ‏اصلاح طلبان اعلام می کند که در انتخابات به معین رای می دهد، اما در مصاحبه با تلویزیون ‏چنان حرف می زند که انگار به قالیباف رای می دهد، همین آدم در مصاحبه با خبرنگاران ‏خارجی اعلام می کند که در انتخابات شرکت نخواهد کرد، با همه این احوال وی در انتخابات ‏حاضر می شود و به ..... رای می دهد.‏

 سوم: بسیاری از ایرانی ها صبح که می خواهند برای رای دادن بروند، تصمیم می گیرند به ‏هاشمی رای بدهند، ولی وقتی پای صندوق می رسند، عصبانی می شوند و به احمدی نژاد رای ‏می دهند. در حقیقت نظرسنجی از مردم ایران کاری غیرممکن است، چون نظر مردم در ‏لحظه ای که از آنها نظر می پرسید یک چیز است و در زمانی که نظرشان جمع بندی می شود ‏چیزی دیگر است، و زمانی که نظرشان اعلام می شود، کاملا با دو حال قبلی متفاوت است.‏

 چهارم: نظرسنجی از مردم ایران تقریبا کاری غیرممکن است، اگر فرض کنیم که سه مورد ‏اول حل شده باشد، مردم ایران نظرشان را بگویند، نظرشان تغییر نکند، و اصولا نظری داشته ‏باشند، دو حالت مفروض است، یا نظرشان به نفع دولت است، در این حالت کسی نتیجه ‏نظرسنجی را باور نمی کند و مردم خواهند گفت که این نظرسنجی دروغ است و اگر ‏نظرسنجی نشان بدهد که مردم نظری مخالف دولت دارند، نظرشان غیر قابل انتشار است، ‏چون اگر این نظر منتشر شود، آنها تحت تعقیب قرار می گیرند و هیچ راهی هم برای اثبات ‏نظرشان ندارند، مگر اینکه دوباره به مردم مراجعه کنند، تا آن موقع هم نظر مردم عوض شده ‏است.‏
پنجم: تقریبا یک نظر واحد و مشترک وجود دارد، هر نتیجه ای از هر انتخاباتی گرفته شود، ‏حکومت اعلام می کند که همه مردم طرفدار جمهوری اسلامی هستند، حتی اگر فقط چهل ‏درصد مردم در انتخابات شرکت کرده باشند، و مخالفان حکومت هم اعلام می کنند که هیچ ‏کدام از مردم در انتخابات شرکت نکردند، با این حال هر دو یک نتیجه را می گیرند، هم دولت ‏و هم ضد دولت معتقدند که مردم به هر حال به جمهوری اسلامی رای داده اند، حتی اگر مردم ‏بدانند که نامزدی که رای آورده، مخالف دولت است، پس از رای آوردن طرف می گویند که ‏فرد انتخاب شده طرفدار حکومت است. دولت هم در هر حال انتخابات را به نفع خودش می ‏داند، حتی اگر مطمئن باشد کسی که رای آورده است، مخالف دولت است.‏
ششم: مردم ایران هیچ نظرسنجی را چه از سوی مقامات دولتی و چه از سوی موسسات علمی ‏باشد، نمی پذیرند، ما معمولا نظر عمه و خاله و پسرخاله و دختر خاله مان را نظر مردم می ‏دانیم و طبیعی است که عمه و خاله ما حداقل هشتاد درصد جامعه هستند.‏

چه کسانی افکار عمومی را بر می انگیزند؟ 

بنجامین پیج، رابرت شاپیرو و گلن دیمسی معتقدند نارسایی ها و نقاط ضعف طرحهای تحقیقاتی مشخص می کند که چرا بسیاری از مطالعات که در مورد تاثیر رسانه ها بر افکار عمومی صورت گرفته، اثرات عمیق و بنیادی برجسته سازی را آشکار نمی کند. این نویسندگان خاطرنشان می کند که اکثر طرحهای تحقیقاتی ببیشتر بر شکل گیری افکار عمومی در مورد رویداد یا دسته ای رویدادهای خاص متمرکز می شوند تا بر افکار و نظراتی که در بلند مدت و با چندگانگی محرکهای رسانه های شکل می گیرد. محققان به ندرت پایه تحقیقاتشان را تا آنجا بسط می دهند که به آنها اجازه دهد افکار عمومی قبل از مواجهه با اخبار را نیز مورد سنجش قرار دهند. آنها معمولاً نمی توانند جاذبه ها، شیوه های ارائه و منابع مطالب خبری را مورد تحلیل قرار دهند.

شهروندان عقل گرا و رسانه های ارتباط جمعی

اطلاعات جدیدی که عقیده و نظر افراد را درباره سیاستهای دولت تغییر می دهد می تواند کارایی مورد انتظار این سیاست های را نیز تغییر دهد. این تغییر عقیده به شرطی رخ می دهد که اطلاعات:

1.                  واقعاً دریافت شود.

2.                  درک شود

3.                  صریحاً مربوط به ارزیابی سیاستهای دولت باشد.

4.                  متفاوت از اطلاعات و عقاید گذشته باشد

5.                  معتبر و قابل اطمینان باشد.

وقتی این شرایط به حد کافی مهیا باشد، اطلاعات جدید می تواند اولویت ها را انتخابهای شهروندان را در مورد این سیاستها تغییر دهد. و اگر این شرایط برای همه یکسان باشد ممکن است چنان تغییری در افکار عمومی جمعی به وجود آید که در نظرسنجی ها محسوس و قابل سنجش باشد. مثلاً اگر اولویت های شهروندان درباره سیاستهای دولت مبتنی بر عقیده خاصی باشد:

چون روس ها در زمینه قدرت نظامی از ما پیشی گرفته اند پس باید بودجه بیشتری را به دفاع ملی اختصاص دهیم. و آنگاه اطلاعات جدید و موثقی که به خوبی در بین مردم اشاعه یافته باشد این عقیده را به چالش بطلبد.

گزارشها حاکی از آن است که هزینه ارتش آمریکا به شدت افزایش یافته است و مطالعه CIA هم نشان می دهد که بودجه نظامی شوروی از 1976 به بعد بسیار کاهش یافته است.

نتیجه این خواهد بود که اشتیاق و علاقه شهروندان به افزایش بودجه ارتش کاهش خواهد یافت.

از آنجایی هم که اکثر مردم انگیزه چندانی ندارند تا وقت و تلاش خود را صرف فراگرفتن زیر و بم سیاست های جایگزین کنند(Downs 1975) پس نباید انتظار داشته باشیم که اطلاعات جدید تغییرات عمده و سریعی در افکار عمومی ایجاد کند. در واقع شواهد حاکی از آن است که کلیت افکار عمومی درباره سیاستهای دولت از ثبات نسبی برخوردار است.(Page and Shapiro 1982). اما  اگر به هر دلیلی بخواهند چیزی در مورد این سیاستها بیاموزند، عمدتاً به ارزان ترین و قابل دسترس ترین منابع متوسل خواهند شد: روزنامه ها، رادیو و تلویزیون- مخصوصاً اخبار شبکه های تلویزیونی- وقتی که اخبار رسانه ها به گوش گستره وسیعی از مخاطبان برسد و پنج شرط فوق نیز مهیا باشد باید منتظر تغییر افکار عمومی عمومی بود.

اخبار تلویزیون عمدتاً شرط مواجهه را داراست (شرط اول). اکثر خانواده های آمریکایی دارای تلویزیون هستند و هر از گاهی در جریان اخباری که پخش می شود قرار می گیرند. بینندگان ممکن است در حین پخش اخبار توجهی به آن نداشته باشند، در حال قدم زدن صحبت کردن و یا سرگرم بچه ها باشند؛ اما به هرحال هر روز، میلیونها شهروند آمریکایی حداقل نظری اجمالی به اخبار تلویزیون می اندازند، بعضی هم تیترهای روزنامه ها را می بینند و یا چکیده اخبار را از اعضای خانواده یا دوستانشان می شوند. به هر حال پس از چند هفته یاچند ماه اطلاعات جزء دریافت وانباشت اطلاعات صورت می گیرد.

تبلیغات فرهنگی و فرهنگ تبلیغات

هر یک از ما در یک بستر خاص فرهنگی رشد کرده ایم و نوع بینش و دید ما نسبت به خیلی از پدیده های اجتماعی، برگرفته از همان بستر می باشد.

بدیهی است در دنیای امروز که فرهنگ­ها، تمدن­ها، ادیان و تمام ارکان هویت­ساز ملل، هدف آماج جهانی­شدن قرار گرفته است، برای حفظ این عناصر و در پی آن، صیانت از هویت ملّی، باید از طریق تبلیغات کوشید تا هویت فردی و ملّی در امان بماند.

تبلیغات فرهنگی باید با معرفی هنجارهای یک جامعه، همبستگی را که پایۀ اساسی کنش­های متقابل بین انسان­هاست، هدف قرار دهد و دست­یابی به یک اتحاد موفق میان همۀ انسان‌ها را موجب گردد.

موضوع مقالۀ حاضر نگاهی به رابطۀ بین تبلیغات فرهنگی و فرهنگ تبلیغات است و در آن بنا به ضرورت اهمیت فرهنگ و نقش کلیدی آن در جامعه، مروری نیز بر چالش­های درونی تبلیغات فرهنگی، باورها و ارزش­های فرهنگی شده است. با توجه به نقش مهم وسایل ارتباط جمعی در انتقال ارزش­های فرهنگی، در این مقاله دیدگاه مارشال مک لوهان در مورد رسانه­ها و جهانی­شدن اطلاعات مطرح گردیده است و در نتیجه­گیری این طور بیان شده که تبلیغات فرهنگی باید با معرفی هنجارهای یک جامعه، همبستگی را که پایۀ اساسی کنش­های متقابل بین انسان­هاست، هدف قرار دهد و دست­یابی به یک اتحاد موفق میان همۀ انسان‌ها را موجب گردد. مردم باید فرهنگ پذیرش این اطلاع­­رسانی را داشته باشند و این فرهنگ، جز با بسترسازی در بین مردم برای پذیرش اطلاعات ارائه شده توسط مبلغین، ایجاد نمی­گردد.

وسایل ارتباط جمعی با تکنولوژی­های نوین، در پی اطلاع­رسانی از ارزش­های فرهنگی ملل مختلف می­باشند. ارزش­ های فرهنگی یک جامعه می­تواند در بیـن مردم جامعۀ دیـگر نیز تأثیرگذار باشد و تبادل اندیشه­ها و رفع نیازهای اجتماعی بین افراد را موجب گردد.

در این جا، این سؤال مطرح می­شود که چگونه می­توان از طریق تبلیغات، ارزش­های رفتاری و تمدّن یک جامعه را به دیگر مردم معرفی نمود و آیا بدون رعایت ارزش­های فرهنگی می­توانیم از تبلیغات مؤثر بهره بگیریم؟ بین تبلیغات فرهنگی و فرهنگ تبلیغات چه رابطه­ای وجود دارد. در واقع فرهنگ پذیرش پیام­های تبلیغاتی را چگونه باید در باور مردم گنجاند تا نقش اصلی خود را ایفا نماید؟ و در این میان وسایل ارتباط جمعی چه نقشی دارند؟

ارتباط بین تبلیغات و فرهنگ

«تبلیغات» در لغت معادل واژۀ «propaganda» و در فارسی معنای لغوی آن معادل رساندن پیام و در اصطلاح، کوششی است آگاهانه و حساب­شده که به منظور تغییر ادراک و هم­سو نمودن رفتار مخاطب با نیّت مورد نظر مبلّغ صورت می­گیرد. تبلیغ را باید نوعی اطلاع­رسانی تعریف نمود.

«فرهنگ» را باید مجموعه‌ای از باورها، آیین‌ها، اندیشه‌ها، آداب و رسوم و ارزش‌های حاکم بر یک جامعه دانست. به دیگر سخن، فرهنگ مقوله‌ای است که در سطح جامعه و گروه، و در تعامل میان آن­ها معنا می‌یابد و شیوۀ برقراری ارتباط و تعامل را میان افراد آن جامعه بیان می‌کند. بر مبنای فرهنگ است که افراد، تجارب،‌ تصوّرات و عقاید خود را با یکدیگر مبادله می‌کنند. فرهنگ را می‌توان نظامی فکری دانست که در گفتار و رفتار جامعه، متجلّی می‌شود. در یک نگرش کلّی و جامع، «فرهنگ»، شیوه و اسلوب زندگی است. از این منظر، فرهنگ مقوله‌ای است در حال تحول، که از بسیاری از شرایط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی حاکم بر جامعه تأثیر می‌پذیرد. (کردستانچی، 1385)

ارتباط بین تبلیغ و فرهنگ را می­توان این چنین بیان کرد؛ تبلیغ در واقع یک ابزار فرهنگ­ساز است و مثال عینی آن نیز اشاعۀ فرهنگ مصرف­گرایی در سطح جوامع می­باشد. زمانی که فرهنگ جدیدی ایجاد می­گردد، به سادگی قابل تغییر نمی­باشد و برای تغییر این نظام فرهنگی، نیاز به یک برنامه­ریزی صحیح و تأمین ابزارهای لازم است. تبلیغات از طریق رسانه­های مختلف اعم از مطبوعات، رادیو، تلویزیون، تبلیغات محیطی و غیره در اشاعه و شتـاب فرهنگ هر جامعه مؤثر بوده و برای تغییر فرهنگ جوامع، نیاز به یک برنامه­ریزی دقیق و همه­جانبه ضروری می­باشد. رویکردی که چاره­ای جز هماهنگی اجزا و عوامل تاثیرگذار و تأمین هزینه­های آن نداریم. تبلیغات فرهنگی می­تواند بار عظیمی از اطلاعات و آموزش­های فرهنگی را با خود به همراه داشته باشد. در واقع هر تبلیغ فرهنگی، علاوه بر اطلاع­رسانی، پیام­های آموزشی نیز همراه دارد که ممکن است این پیام­ها فقط تصویر و یا نماد باشند و الزامی نیست که حتماً این آموزش­ها به صورت شعار یا تیتر ارائه شود.  

تأثیر متقابل فرهنگ و تبلیغات در جامعه

فرهنگ، مهم­ترین عامل در شخصیت دادن و شکوفا کردن استعدادهای درونی افراد جامعه به شمار می­رود و باید گفت؛ هر یک از جوامع انسانی، فرهنگ خاصّ خود را دارد که در حلول تاریخ شکل گرفته است و همین فرهنگ، هویت­دهندۀ یک جامعه می­باشد. اما هرگاه جامعه­ای نتواند هویت ملّی خود را حفظ کند و به اصطلاح گرفتار خودباختگی فرهنگی شود، در مقابل فرهنگ بیگانه منفعل و تسلیم خواهد شد. به همین علّت است که کشورهای جهان در کنار ارتباطات فرهنگی با سایر کشورها، تلاش می­کنند تا فرهنگ ملّی خود را حفظ، ترویج و تقویت کنند. خصوصاً در عصر حاضر که قدرت­های سلطه­گر می­کوشند با ترویج فرهنگ غرب، در کشورهای دیگر نفوذ کنند و به همین دلیل همواره چنین وانمود می­کنند که هرگونه پیش­رفت، در گرو پیروی از فرهنگ غرب است.

حفظ ارزش­های فرهنگی در آگهی­های بازرگانی، عامل مهمی در پذیرش این­گونه تبلیغات در میان عامۀ مردم است. بدیهی است در نظر گرفتن این عوامل نسبت به گروه­های مختلف مخاطبان آگهی­ها، در رونق بازار در جامعه­های مختلف نقش به سزایی خواهد داشت.

حفظ هویت فرهنگی یک ملّت، گسترش، تقویت و افزایش تولید محصولات فرهنگی از اهمّ فعالیت­های یک نهاد فرهنگی است. اگر نهادهای فرهنگی ایجادشدۀ رسمی، یعنی دولتی و غیردولتی نتوانند در این راستا خدمتی انجام دهند و برای حفظ هویت فرهنگی یک ملّت، گامی ارزنده و قوی بردارند و یا نتوانند از دستاوردهای فرهنگی جهان پیش­رفته، به درستی استفاده کنند و زمینه­های استفاده را برای ملّت خود طوری مساعد بسازند که ریشه­های اساسی و یا اساسات فرهنگی یک ملّت را زیر سؤال نبرند و با آن­ها مقابله نکنند، در این صورت در انجام وظایف خود موفق نیستند.

فرهنگ­سازی جهت پذیرش تبلیغات در مخاطبان

در زمینۀ فرهنگ­سازی، جهت­دهی، برجسته­سازی و هنجارآفرینی در عرصه­های عملی و کاربردی، باید به نکات عمده و اصلی توجه و عنایت شود که عمدتاً از این قرارند:

1ـ ساختار موضوع ترویجی، با مبانی ارزشی قوی دینی و رسوم نهادینه شدۀ عمومی، منافات نداشته باشد.

2ـ حتی­المقدور نشأت گرفته از تعالیم دینی و قومی باشد و یا با آن­ها قرابت و هم­خوانی داشته باشد.

3ـ بر خلاف موازین عقلی و منطقی جلوه نکند.

4ـ ضرر و زیان آشکاری را متوجه مخاطبان نسازد.

5ـ از طریق رسانه­های مورد اعتماد پخش و نشر شود.

6ـ از زبان و قلم و اشاره رهبران فکری، مذهبی و اجتماعی شناخته شده و از طرف فرد قابل اعتماد، بیان و نوشته شود و یا مورد تأیید و تنفیذ قرار گیرد.

7ـ در اذهان مخاطبان، فایده­ای از آن متصوّر شود.

8ـ رفتار عاملان فرهنگ­ساز و مروّجان ارزش­های جدید، تصنّعی نبوده و سرشار از اعتماد به نفس باشد که لازمۀ آن این است که آن­ها خود به حقانیت موضوع، اعتقاد راسخ داشته و به آن مؤمن باشند.

9ـ از راز و رمزهای گفتاری، نوشتاری، علائم، نشانه­ها و ظرفیت­های هنری به خوبی استفاده شود.

10ـ از طریق گفت­وگو، مذاکره و ارتباط دو سویه غفلت نشود، از تک­گویی و روش­های عامرانه پرهیز شود تا با مفاهیم، تفاهم حاصل شود.

تبلیغات فرهنگی

«تبلیغات فرهنگی» به نوعی از تبلیغ گفته می­شود که برای القای موضوعات فرهنگی، تقویت ریشه­ها، آموزش و در مجموع، تزریق نوعی ایدۀ فرهنگی در اذهان عمومی از آن استفاده می­شود و در آن می­توان از تمام ابزارهای تبلیغ سود جست.

تبلیغات فرهنگی، زیرمجموعه­ای از تبلیغات سیاسی است. همان­طور که قبلاً به تعریف تبلیغ پرداختیم، می­توانیم چنین نتیجه­گیری کنیم که «تبلیغ فرهنگی، فعالیتی آموزشی است که به منظور اطلاع­رسانی پیام­های فرهنگی انجام می­گیرد»، به طوری که نتیجۀ این فعالیت، نفوذ بر دیگران و جذب افکار عموم مردم برای شرکت کردن در فعالیت­های فرهنگی، نظیر رفتن به نمایشگاه، موزه، تئاتر و سینما است.

این فعالیت نه تنها باید به طور جدّی در سطح هر جامعه وجود داشته باشد، بلکه برای شناخته شدن در سطح جهان، تبلیغات فرهنگی برای آن لازم و ضروری است.

امروزه کشورهایی که پایگاه عظیم ماهواره­ای را در اختیار دارند، می­توانند از طریق تبلیغات، ذهن­های تمام مخاطبان خارج از کشور را تحت تأثیر قرار دهند و این تبلیغات کاملاً هدف­دار و از پیش تعیین شده است.

باید از تبلیغات برای تقویت ریشه­های فرهنگی مردم سود جست تا به راحتی تحت تأثیر فرهنگ­های تبلیغاتی تخریبی قرار نگیرند.

تبلیغات فرهنگی برای معرفی نمایشگاه­های هنری، فرهنگی، موزه­ها، کتب و نشریات و یا طرح مطالب مذهبی، مسابقات ورزشی، فیلم و تئاتر و یا تحلیل و یادبود از اشخاص و آموزش­های عمومی در سطح جامعه به کار می­رود.

طراح در طـراحی، امکان بیش­تری برای نمایش دارد، زیرا محتوای موضوع به طـ­راح اجازه می­دهد تا تغییرات زیبا و هنرمندانۀ خود را از موضوع مطرح کند و با ذهن و تصوّر بیننده، رابطۀ معنوی برقرار نماید و بیننده نیز به دلیل فراغت و علاقۀ معنوی، وقت زیادتری را برای دیدن آن­ها صرف می­کند.

ابزارهای تبلیغات فرهنگی

یکی از ابزارها و امکانات موجود که می­تواند در گشودن باب گفت­وگو میان فرهنگ­ها یا بالعکس در دامن­زدن به کینه و نفرت قومی، نژادی و فرهنگی سهم اساسی ایفا نماید، رسانه­ها هستند.

از ضروریات مهم برای هر فردی که قصد برنامه­ریزی در مورد کاربرد رسانه را دارد، داشتن ذهنی باز و فعال است، زیرا باید بتواند از میان رسانه­های مختلف، بهترین رسانه یا رسانه­ها را جهت کار تبلیغاتی خود انتخاب نماید. از رسانه­هایی نظیر تلویزیون و رادیو گرفته تا رسانه­های بسیار جدید امروزی نظیر اینترنت، همه باید مدّ نظر برنامه­ریز رسانه قرار گرفته و بتواند آن­ها را طبقه­بندی کرده و بهترین آن­ها را که با مقاصد تبلیغاتی­اش دربارۀ مخاطب هماهنگ و متناسب است، انتخاب نماید و به طرز کارآمدی از آن­ها بهره­برداری کند.

مهم­ترین گام برای انتخاب رسانه عبارت است از:

1ـ تعیین سطح پوشش، فراوانی رؤیت پیام و نحوۀ تأثیر؛

2ـ انتخاب در میان انواع رسانه­های مختلف؛  

3ـ انتخاب وسیلۀ خاص ناقل پیام؛

4ـ تصمیم دربارۀ زمان­بندی رسانه (همان، ص129).

ارزش­های فرهنگی و شیوه­های تبلیغات

در ارتباطات میان­فرهنگی بسیار مهم است که ارزش هر فرهنگ را بشناسیم زیرا آن­ها معیارهای چندوجهی هستند که به شکل­های مختلف، جهت و سمت و سوی رفتار افراد را تعیین می­کنند. برای شناخت و مقایسه مردم و ارتباطات میان­فرهنگی، شناخت ارزش­ها، مبنای کار است. شناخت ارزش­ها برای شناخت منطق و علّت رفتار افراد و ملّت­ها ضروری است. ریشۀ اغلب رفتارهای تهاجمی که از ملّتی سر می­زند، در ارزش­های آن ملّت نهفته است. فرض بر این است که مذهب و درون­مایۀ عقیدتی آن، کشت­گاه نظام ارزش­های اساسی هر فرهنگ است و این فرض، به ویژه در خاورمیانه مصداق دارد. جایی که مذهب در همه جنبه­های زندگی رسوخ کرده و فرهنگ از نظر تاریخی، به طور واضح، جنبه­های سیاسی، مذهبی، اقتصادی و حتّی زندگی شخصی را از یکدیگر متمایز نکرده است. در نتیجه شناخت، اساساً نیازمند شناخت نظام ارزش­های آن و پشتوانه­های مذهبی آن است.

بررسی مذهب و نظام ارزش­های برخاسته از آن، به عنوان شرط ضروری جهت برقراری ارتباط می­باشد. زیرا ارتباط، امری دوجانبه است، لازم است که مردم هر منطقه، آگاهی لازم را نسبت به ارزش­های مردم مناطق دیگر پیدا کنند. یکی از دشواری­های بزرگ در بررسی میان فرهنگ­ها، مطالعه پیرامون نظام ارزش­ها، مذاهب، نژادمحوری و قوم­مداری است. باید دانست که هر فرهنگی را در چارچوب نظام ارزش­های آن فرهنگ، باید مورد بررسی قرار داد نه در نظام ارزش­های دیگر. شناخت ارزش­های فرهنگی هر جامعه و اطلاع­رسانی از ارزش­های فرهنگی جامعۀ خود در بین آنان، موجب تسهیل در پیوند ارتباطات و رفع نیازهای اجتماعی می­شود.

همان­گونه که زمان تغییر می­کند و مدام در حال دگرگونی است، ما نیز باید با آن تغییر کنیم. تلاش برای حفظ وضعیت موجود، مطمئناً دیگر بهترین راه نیست. بهتر این است که آگاهانه تغییرات را بپذیریم، چرا که تنها آن­هایی که جهت تغییر را درک می­کنند، قادر خواهند بود، از آن به نفع خود بهره ببرند. جامعه­ای که به استقبال تغییر می­رود و آگاهانه آن را می­پذیرد، در واقع به جای مقابله با آن، آن را به خدمت خود می­گیرد. مفروضات هر عصری در گذر زمان و تغییر، به چالش کشیده می­شود و اولویت­ها در هر زمان، دگرگون می­شوند. (هاشمی، 1381: 9)

مبانی اصول تبلیغات سیاسی

آگاهی از رویدادهای زندگی عمومی، از شرایط ضروری اجتماعات معاصر است. انسان موقعی می‌تواند مسئولیت‌های فردی و جمعی خود را ایفا کند که معلومات و اطلاعات کامل و عقاید و افکار سالم داشته باشد. بدیهی است که معلومات عمومی افراد، به‌وسیلة آموزش و پرورش به‌دست می‌آیند. ولی کسب اخبار و شناسایی نظرات و قضاوت‌های دیگران، تنها ازطریق مطبوعات و سایر وسایل خبری و ارتباطی امکان‌پذیرند.
دسترسی انسان به اخبار و اطلاعات، برای زندگی شخصی و اجتماعی او مزایای بی‌شماری دارد. زیرا به‌این وسیله می‌تواند فعالیت‌های خود را با اوضاع و احوال محیط، منطبق سازد، با شناسایی وقایع جدید، اقدامات تأمینی اتخاذ کند، خطرات را ازمیان بردارد و در راه پیشرفت و موفقیت گام گذارد.
باید در نظر داشت که وسایل خبری، تنها در صورتی می‌توانند در زندگی اجتماعی تأثیر خوب باقی گذارند که اطلاعات واقعی را دراختیار افراد قرار دهند. حقیقی و عینی بودن، کامل و جامع بودن، معنا و مفهوم داشتن و صریح و دقیق بودن، از خصایص ضروری اخبارند و فقط موقعی که این خصایص در اخبار موجود باشند، انسان می‌تواند از رویدادهای محیط اجتماعی، معرفت وسیع به‌دست آورد و خط‌مشی صحیح انتخاب کند. اگرنه، فقدان آن‌ها سبب می‌شود که در قضاوت‌ها و ارزیابی‌های خود دچار اشتباه گردد و اقداماتی انجام دهد که خطر آن از بی‌اطلاعی و بی‌اعتنایی در برابر وقایع، بسیار بیشتر است.
اگر اطلاعات تحریف گردد و حقیقت وقایع دگرگون شود، دیگر نمی‌توان از آگاهی کامل افراد سخن گفت. تهیه و پخش اطلاعات، درصورتی که با نظرات و اغراض خاص توأم باشند، جنبة خبری ندارند و شکل تبلیغ پیدا می کنند. نباید فراموش کرد که مرز تشخیص اطلاعات و تبلیغات، به‌طور دقیق معلوم نیست و به‌همین جهت، یافتن اخبار خالص، عینی و حقیقی بسیار دشوار است.
اگر محتوای مطبوعات را بررسی کنیم، متوجه می‌شویم که انتشار اخبار، غالباً با تحریف حقیقت و تعقیب مقاصد معین، همراه است. زیرا اخبار و اطلاعات، معمولاً به‌وسیلة خبرنگارانی که زمینه‌های فرهنگی و وابستگی‌های حرفه‌ای، ملی و سیاسی مختلف دارند، کسب می‌شوند و درنتیجه، خصوصیات فردی و هدف‌های سیاسی، در وضع اخبار تأثیر می‌گذارند و به‌جای اخبار عینی، اخبار شخصی انتشار می‌یابند. بنابراین، می‌توان گفت که در بسیاری از اطلاعات، جنبة تبلیغی نهفته است. با تمام احوال، تبلیغات را هم نمی‌توان فاقد اطلاعات دانست، زیرا در هرتبلیغ، برخی جنبه‌های عینی نیز باید موجود باشند وگرنه بی‌تأثیر می‌مانند.

فرق اطلاعات و تبلیغات

با توضیحات بالا، مشخص می‌شود که تبلیغات برعکس اطلاعات، که با بی‌غرضی همراه است، یک اقدام عمدی و پیش‌بینی شده است که برای جلب توجه و اطمینان و کسب اعتقاد افراد به سوی هدف‌ها و مقاصد معین، انجام می‌گیرد.

درتبلیغات، برای نیل به هدف‌های خاص، اخبار و اطلاعات تحریف و دگرگون می‌شوند. تحریف نیز ممکن است بر دونوع باشد: الف. تحریف کمّی و ب. تحریف کیفی.

الف. تحریف کمّی
اگر وقایع و حوادث کوچک، بزرگ‌تر از آنچه هستند، معرفی گردند و با شاخ و برگ فراوان مهم‌تر جلوه‌گر شوند، در این صورت، یک هدف خاص تبلیغاتی وجود دارد. با مقایسة روزنامه‌های مختلف درمورد یک واقعة معین، به‌خوبی می‌توان انواع این‌گونه تحریف‌ها را مشاهده کرد. یک خبر، ممکن است در یک روزنامه با تیترهای درشت، در صفحة اول چاپ شود و در صفحات بعد، به‌تفصیل ادامه یابد ولی همان خبر در روزنامة دیگر، به‌طور خلاصه فقط در چند سطر، در صفحات داخلی به چاپ برسد.

ب. تحریف کیفی
تشریح و تفسیر وقایع وحوادث، ممکن است با بدبینی یا خوش‌بینی صورت گیرد. بسیاری از مطبوعات به علل خصوصی یا اغراض سیاسی، به بعضی اخبار با دیدة بدبینی می‌نگرند و در تشریح مطالب، بی‌طرفی را رعایت نمی‌کنند و مطبوعات دیگر، برعکس، همان اخبار را با خوش‌بینی می‌نگرند و با انتخاب تیترها و جملات مناسب، آثار نامساعد خبر را از میان می‌برند. مثلاً اگر خبری درمورد کسر بودجة دولت وجود داشته باشد، روزنامة موافق دولت این تیتر را چنین منتشر می‌کند: «مساعی دولت، به کسر بودجه را به نصف تقلیل داده است.» درصورتی که روزنامة مخالف، تیتر دیگری به این مضمون درج می‌نماید: «دولت هنوز برای تأمین نصف بودجه، محل لازم پیدا نکرده است.»
اگر این دو خبر را مقایسه کنیم، می‌بینیم در واقع تفاوتی با هم ندارند، ولی لحن جملات آن‌ها طوری است که در خوانندگان تأثیر متفاوت و متمایز باقی می‌گذارد.
به طورکلی می‌توان گفت تبلیغ یک اقدام روانی است که به منظور تأثیر در رفتار سیاسی فرمانبرداران صورت می‌گیرد و به‌این منظور، احتیاج به وسایل نیرومندی دارد که بتوانند افکار عمومی را به یک جهت خاص گرایش دهند.

مقایسة تبلیغ با آموزش و آگهی

 برای شناخت کامل مفهوم "تبلیغ" Propaganda باید آن را با آموزش و آگهی، که دو پدیدة مشابه و درعین‌حال متمایز از آن‌اند، مقایسه کرد:
الف. آموزش
"آموزش" هم مانند "تبلیغ"، یک اقدام فکری ـ معنوی است که به‌منظور تأثیر در رفتار انسان صورت می‌گیرد و هدف هر دو، تغییر روحیه و رویة اجتماعی است. آموزش، مخصوص کودکان و تبلیغ برای بزرگسالان است. آموزش درعین حال، خود یک نوع تبلیغ هم به‌شمار می‌رود، به همین سبب است که تعلیم و تربیت بی‌طرف و خالی از اغراض خاص، به دشواری حاصل می‌شود. تبلیغ نیز ممکن است جنبة آموزشی داشته باشد. به این نحو، هر دو یک هدف را تعقیب می‌کنند و دست‌اندرکاران آن می‌کوشند رفتار افراد را با جلب اعتماد و اعتقاد تغییر دهند.
اگرچه آموزش مخصوص کودکان و تبلیغ مخصوص بزرگ‌ترهاست، ولی تفاوت اصلی آموزش و تبلیغ در اختلاف سنی مخاطبان نیست، بلکه در هدف‌های واقعی آن دو نهفته است. مربیان آموزش و پرورش سعی دارند در دوران کودکی انسان را تربیت کنند و چنان انضباطی در او ایجاد نمایند که وقتی بزرگ‌تر شد، بتواند به ‌تنهایی زندگی خویش را اداره کند و مسئولیت‌های فردی و اجتماعی خود را به‌عهده بگیرد. آموزش از نظر زمانی بسیار طولانی است و چون به‌تدریج صورت می‌گیرد، از لحاظ تأثیر نیز بسیار عمیق است.
تبلیغ برعکس آموزش، که به تربیت اجتماعی می‌پردازد، به اقناع و جلب اعتقاد و تغییر افکار توجه دارد و به همین لحاظ، موقتی و سطحی است. بنابراین، تبلیغ به‌جای ایجاد رفتارهای اجتماعی، بیشتر به تحریف اذهان دست می‌زند.

ب. آگهی
تبلیغ با فعالیت غیرسیاسی آگهی تجارتی، که دارای جنبة اقتصادی است نیز بستگی دارد. آگهی تجارتی، هم همان هدف تبلیغ را تعقیب می‌کند و به ایجاد و دگرگونی یا حفظ رفتارهای انسانی می‌پردازد. درآگهی‌های تجارتی، ازطریق اعلانات مختلف، افراد به‌سوی یک هدف مالی معین جلب می‌گردند. با تکرار این اعلانات، گوش و چشم انسان‌ها با نام یک محصول تجارتی آشنا می‌شوند و به‌تدریج به‌حدی به‌آن عادت می‌کنند که وقتی وارد یک مغازه می‌شوند، بی‌اختیار جنسی را که بارها اعلان آن‌را دیده یا شنیده‌اند، خریداری می‌نمایند.
"تبلیغ تجارتی" مجموع تکنیک‌های انتفاعی است که ازطرف مؤسسات اقتصادی به‌منظور جلب و نگهداری و افزایش خریداران اعمال می‌شوند.
به این نحو، هدف آگهی و تبلیغ باهم متفاوت است، ولی تکنیک کار آن‌ها به‌هم نزدیک است و اگر طرق آگهی و تبلیغ را متقابلاً بررسی کنیم، این تشابه کاملاً آشکار می‌شود.
برنامه‌های آگهی‌های تجارتی غالباً شبیه برنامه‌های تبلیغات سیاسی‌اند و هر دو با پیش‌بینی و مطالعه و تهیة مقدمات، آمادة اجرا می‌شوند.
اعلان‌ها و نشان‌های تجارتی، که در آگهی‌ها مورداستفاده قرارمی‌گیرند، مانند علامات و نشانه‌های اختصاری احزاب و جمعیت‌‌های سیاسی‌اند و دراغلب تبلیغات، اشاره به همین علامات، برای نیل به‌مقصود کافی به‌نظر می‌رسد.
انواع شعارها، دستورها، هدیه‌ها و تشویق‌ها، که دربرنامه‌های آگهی‌های تجارتی و تبلیغات سیاسی مورداستفاده قرارمی‌گیرند، به‌قدری درعمل به‌هم نزدیک شده‌اند که درغالب موارد، تشخیص آگهی‌های تجارتی از فعالیت‌های تبلیغاتی سیاسی، دشوار است.
فعالیت‌های تجاری و سیاسی در زمینة تبلیغات، دربرخی از ممالک، فوق‌العاده یکنواخت شده‌اند. در ایالات متحدة آمریکا، موقع مبارزات انتخاباتی، احزاب سیاسی رقیب، کارناوال‌های تبلیغاتی به‌راه می‌اندازند و انواع مختلف محصولات تجارتی را همراه صدها نفر از ستارگان سینما و قهرمانان ورزشی و رجال سیاسی، به‌معرض نمایش می‌گذارند.
تبلیغات سیاسی، تحت تأثیر پیشر فت آگهی‌های تجارتی، جنبه‌های نظری و تجربی را ازدست داده‌اند و به‌یک تکنیک جدید تبدیل شده اند که با استفاده ازوسایل خبری و سنجش افکار عمومی، می‌تواند پیوستگی و هماهنگی جمعی ایجاد  نماید و افراد را به یک اندیشه، یک دکترین یا یک فرد جلب کند و در مواقع لزوم، از پشتیبانی روحی و فعالیت‌های عملی آنان بهره‌برداری نماید.

3. سیرتحول تبلیغات سیاسی

پیشرفت‌های چند دهة اخیر درزمینة تبلیغات سیاسی و گسترش وسیع‌ آن‌ها درکشورهای مختلف جهان، سبب شده‌اند که بعضی از صاحب‌نظران جامعه‌شناسی و علوم سیاسی، آن را به‌عنوان یک پدیدة جدید و یک نیروی بزرگ سیاسی بنگرند و حتی قرن بیستم را قرن تبلیغات بنامند.
اگر تبلیغات سیاسی را از لحاظ تاریخی بررسی کنیم، ملاحظه می‌نماییم که تبلیغات از زمان‌های قدیم توجه فرمانروایان را به ‌خود مشغول داشته است و در دوره‌های مختلف، به ‌اشکال گوناگون مورداستفاده قرارگرفته است.
البته نباید ازنظر دور داشت که تأثیر تبلیغات درجلب معتقدات عمومی، در قرن بیستم، در فاصلة دوجنگ جهانی، بیش از پیش آشکار شد و در کشورهای اروپایی مخصوصاً در اتحاد جماهیرشوروی و آلمان هیتلری، پیشرفت بسیار کرد و حداکثر استفاده از آن به‌عمل آمد.
پیشرفت تکنیک‌های تبلیغاتی در دو کشور مذکور، سبب شد که تبلیغات بسیاری از کشورهای دیگر جهان نیز براساس تجربیات آن‌ها پایه‌گذاری شوند و امروز هم نظام‌های تبلیغاتی را با مقایسة دونمونة تبلیغ مذکور، مورد مطالعه و بررسی قرارمی‌دهند.

الف. تبلیغات قدیم وتبلیغات جدید
تبلیغات سیاسی جدید، با آنچه در زمان‌های قدیم صورت می‌گرفتند کاملاً تفاوت دارند. دریونان و روم و سایر امپراتوری‌های باستانی، انواع تبلیغات سیاسی معمول بودند.
ناطقین یونانی با قدرت کلام خود، نفوذ فراوان به‌دست آورده بودند و خطبای رومی نیز درجلب اعتقاد عمومی، تبحر خاص داشتند. ژول سزار، سردار معروف رومی، درکتاب جنگ گل‌ها خود را یک سیاستمدار باهوش و لایق معرفی می‌کند و ازکاردانی و کیاست خود برای رهبری آیندة امپراتوری سخن می‌گوید. خطابه‌های هجایی سیسرون، خطیب مشهور روم نیز پر از متن‌های تبلیغاتی‌اند.
کلمة "تبلیغ" (پروپاگاند) به‌طور صریح در دورة رنسانس به‌معنای ترویج افکار و عقاید وارد فرهنگ لغات شده است. بسیاری از آثار علما و فلاسفة سیاسی اروپا جنبة تبلیغاتی دارند. جان لاکِ انگلیسی، درکتاب حکومت مدنی، اصول انقلاب مشروطیت1689- 1688 انگلستان را توجیه نموده است و ژان‌ژاک ‌روسو و مونتسکیو از متفکران انقلاب فرانسه نیز به‌نحو دیگری افکار آزادی‌خواهی و برابری‌جویی را ترویج کرده‌اند. سرودها و تصنیف‌های انقلابی فرانسه از قبیل مارسییز، نیز در ردیف آثار تبلیغاتی به‌شمار می‌روند.
ناپلئون بناپارت، ژنرال جنگ‌آورو جهان‌گشای فرانسه را می‌توان به‌عنوان یک متخصص تبلیغات سیاسی شناخت. وی در مقاله‌ها و نوشته‌های مختلف خود، بسیاری از قواعد جدید پروپاگاند را بیان کرده و برای جلب اعتماد افراد دستورالعمل‌های فراوان داده است. یک جمله از این سردار فرانسوی هنوز هم درکتاب‌ها و مقاله‌هایی که دربارة قدرت و افکار عمومی منتشر می‌شوند، به‌عنوان ضرب‌المثل درج می‌گردد.
وی می‌گوید: «قدرت را به زور سرنیزه می‌توان به‌دست آورد، اما برای حفظ آن نمی‌توان به سرنیزه تکیه کرد. برای ادامة قدرت، باید به افکار عمومی اتکاء داشت.» به‌منظورجلب همین افکار عمومی، ناپلئون اقدامات تبلیغاتی انجام می‌داد و از پشتیبانی مردم فرانسه بهره‌مند می‌شد.
در قرن نوزدهم، با ترویج افکار آزادی‌خواهی، ظهور مکتب‌های مختلف اجتماعی و تشدید مبارزات سیاسی، فعالیت‌های تبلیغاتی به‌تدریج توسعه یافتند و مطبوعات مسلکی وسیلة مهم برخورد عقاید و آراء قرارگرفتند.
در اواخر این قرن، بر اثر رقابت‌های سیاسی و نظامی آلمان و فرانسه، مطبوعات دو کشور به‌‌تبلیغات خارجی نیز توجه پیداکردند و بسیاری از مدیران روزنامه‌ها و روزنامه‌نگاران درنبرد سیاسی دوکشور متخاصم نقش عمده‌ای یافتند.
با آغاز قرن بیستم و شروع جنگ جهانی اول، تبلیغات سیاسی به‌عنوان یک سلاح مؤثر درآمدند و دولت‌های مختلف، آن‌را وسیلة اعمال و توسعة قدرت قراردادند و برای آن، برنامه‌های وسیع ایجاد کردند.
با آنکه حکومت‌های مختلف در دوره‌های گوناگون تاریخ، تبلیغات سیاسی را وسیلة تحکیم فرمانروایی قرارمی‌دادند، ولی تا قرن بیستم هیچ‌گاه "پروپاگاند"، به‌طور مرتب و منظم صورت نگرفته بود و اشخاص متخصص برای انجام آن گماشته نشده بودند.
اگرچه شعرا و نویسندگان مدیحه‌سرا در قرون گذشته با تعریف و تمجید از فرمانروایان وظایف متخصصان تبلیغاتی را انجام می‌دادند و در قرن هجدهم نیز برخی از سلاطین اروپایی نظیر فردریک پادشاه پروس و کاترین ملکة روسیه از وجود فلاسفه و نویسندگان سیاسی برای مقاصد تبلیغاتی خاص خود استفاده می‌کردند و به‌وسیلة آنان در محافل معدود روشنفکران خود را فرمانروایان روشنفکر معرفی می‌نمودند، مع‌الوصف تبلیغات آن‌ها دارای هدف و برنامة مشخصی نبود.
از قرن نوزدهم به بعد، با رواج انتخابات عمومی در کشورهای اروپایی و توسعة فرهنگ، فعالیت‌های سیاسی رونق بیشتری یافتند و چون سواد و دانش جنبة همگانی پیداکرد، دیگر جلب اعتقاد و اطمینان دسته‌های معدود روشنفکران، برای انجام برنامه‌های خاص سیاسی کافی نبود، بلکه همراه و همفکرساختن مردم ضرورت پیدا کرد. در قرن بیستم با پیشرفت روان‌شناسی اجتماعی، دولت‌ها روش‌هایی را که صاحبان صنایع و مؤسسات اقتصادی در تبلیغات تجارتی اتخاذ کرده بودند، در زمینه‌های سیاسی به‌کار انداختند و با تبلیغات منظم و مرتب برای جلب افکار عمومی، موفقیت‌های بزرگی به‌دست آوردند.

ب. تبلیغات سیاسی معاصر
تبلیغات سیاسی، بدون تردید یکی از پدیده‌هایی است که در سیر وقایع قرن بیستم تأثیر فراوان به‌جا گذاشته است. به‌عقیدة بسیاری از متفکران معاصر، تبلیغات در تحولات بزرگ قرن بیستم، مانند انقلاب روسیه و روی‌ کار آمدن نازیسم درآلمان و فاشیسم درایتالیا، سهم مهمی داشته است. لنین و هیتلر را می‌توان به‌عنوان دوچهرة بزرگ تبلیغاتی و سازندگان روش‌های جدید پروپاگاند به‌شمار آورد. لنین، تحریک و تبلیغ افراد را اساسی‌ترین وظیفة انقلابیون روسیه می‌شناخت و هیتلر نیز معتقد بود که وی با تبلیغات سیاسی، همان طور که توانسته است قدرت را در آلمان کسب کند، خواهد توانست تمام جهان را هم فتح نماید.
شک نیست که تبلیغات سیاسی درکسب و حفظ قدرت سیاسی نقش عمده‌ای دارد و اگر تبلیغات را ازنظر جامعه‌شناسی مطالعه کنیم و مفهوم‌ها و شیوه‌های آن را بررسی نماییم، این موضوع به‌خوبی روشن می‌شود.

مفهوم‎های تبلیغات سیاسی
اغلب صاحب‌نظران علوم سیاسی و علوم ارتباطات، پروپاگاند یا تبلیغ را کوشش فرمانروایان برای متقاعد و معتقدساختن فرمانبرداران به فرمانبرداری تعریف می‌کنند. در "پروپاگاند"، به‌جای اعمال فشار، ایجاد اعتقاد می‌شود. ولی در عمل، وسایل مورد استفاده برای جلب این اعتقاد، به یک‌ نوع فشار غیرمستقیم منتهی می‌گردد.
1) پروپاگاند و اعمال فشار
وقتی یک حکومت، اتباع خود را با تهدید و ارعاب به فرمانبرداری وامی‌دارد، دراین صورت تأثیر فشار و اجبار بیش از پروپاگاند است. درعین‌حال باید خاطرنشان ساخت که مرز بین تبلیغ و اجبار، کاملاً مشخص نیست. مثلاً هنگامی که فرمانروایان نیروی نظامی خود را به‌معرض نمایش می‌گذارند تا اهمیت و قدرت آن‌را به افراد نشان دهند، نوعی پروپاگاند صورت می‌گیرد و هدف اصلی آن است که بدون به‌کارانداختن این نیرو و اعمال زور، مخالفان را مرعوب سازند.
همچنین موقعی که قدرتی خود را بیش از آنچه هست وانمود سازد، باز به پروپاگاند توسل می‌جوید.
این قبیل پروپاگاندها، معمولاً درمواقع کودتاهای نظامی ازطرف دسته‌هایی که دست به ‌اقدام مسلحانه می‌زنند و در واقع، نیروی مهمی را در اختیار ندارند، مورد استفاده قرار می‌گیرند. به‌طورکلی می‌توان گفت، معتقدساختن افراد به این که حکومت دارای زور و قدرت است و می‌تواند اعمال فشار و شکنجه نماید، بدون آنکه زور و فشار تحقق پذیرد، از انواع مؤثر پروپاگاند به‌شمار می‌رود.
در اعصار قدیم، بسیاری از حکومت‌ها ازیک فرمول معروف پیروی می‌کردند و معتقد بودند که «ترس مردم از حکومت، اگر به تنفرهم منتهی شود، باید باقی بماند. زیرا آنچه برای حکومت ارزش دارد، اطاعت و فرمانبرداری است.»

2) پروپاگاند و جلب اعتقاد
در عین‌حال، فرمانروایان جدید به محبوبیت خود اهمیت زیاد می‌دهند و تلاش می‌کنند که مورد علاقة فرمان‌برداران قرارگیرند. به‌همین جهت، هراقدامی که ازطرف فرمانروایان برای کسب حیثیت و وجهة اجتماعی صورت گیرد، جنبة پروپاگاند یا تبلیغ سیاسی دارد. ولی «پروپاگاند»، به معنای اخص، بیشتر می‌کوشد فرمانبرداران را متقاعد سازد که حکومت آن‌ها بهترین حکومت دنیاست و رفاه و سعادت و آسایشی را که تحت رهبری آن به‌دست آورده‌اند، درهیچ جا و تحت لوای هیچ حکومتی نمی‌توان پیدا کرد. زیرا حکومت آنان عدالت اجتماعی و ثروت و برابری و آزادی و بسیاری امتیازات دیگر را تأمین می‌کند، در حالی‌که حکومت‌های دیگر، چنین صفاتی ندارند و قادر به تأمین این شرایط نیستند.

شیوه‌های تبلیغات سیاسی
"تبلیغ" به معنای اخص، مجموع تکنیک‌هایی است که برای نفوذ روانی، ایجاد تشکیلات و مجتمع کردن افراد انجام می‌شوند و ممکن است سازمان‌های اجتماعی، مذهبی و سیاسی و یا حکومتی ادارة آن را به‌عهده داشته باشند.
به معنای وسیع‌تر، تبلیغ دارای جنبه‌های مختلف است:

1) تبلیغ دولتی
هدف تبلیغات دولتی، حفظ و توسعة قدرت اجتماعی و اقتصادی مملکت، به‌خاطر تأمین منافع تمام مردم است.
حکومت دربارة فعالیت‌های مملکتی و برنامه‌های اقتصادی و سیاسی، دست به تبلیغ می‌زند تا نتایج کارخود را به مردم بشناساند و همبستگی و همآهنگی عمومی را حفظ کند.

2). اقدام روانی
حکومت‌ها و سازمان‌های اجتماعی ممکن است با استفاده از وسایل کاملاً روانی برای تغییر عقاید و افکارافراد و تعلیم و تربیت مردم کوشش‌هایی صورت دهند و به‌تدریج به‌طور نامریی و آرام، رفتارهای خاص روانی پدید آورند.

3) جنگ روانی یا تبلیغ خارجی
جنگ روانی برعکس اقدام روانی فوق، ازخارج کشور و به‌وسیلة دشمن اعمال می‌شود و هدف آن ازمیان‌بردن ایمان و اعتقاد و یا ایجاد تزلزل و عدم اعتماد درمعتقدات مردم یک کشور، درمورد رژیم سیاسی یا فرمانروایان آنان است.

4) شست وشوی مغزی
برای تغییر افکار و اندیشه‌ها و معتقدات یک فرد، روش‌های خاصی به‌کار می‌روند که به "شست‌وشوی مغزی"، معروف‌اند. در شست‌وشوی مغزی، سعی می‌شود که نتایج آموزش و تبلیغ خنثی گردند و یک دشمن به یک دوست فداکار تبدیل شود. این گونه تکنیک تبلیغاتی، معمولاً درمورد اسرای جنگی و زندانیان به‌کار می‌رود.
تبلیغات سیاسی، در رژیم‌های مختلف، اشکال گوناگون پیدا می‌کنند. در رژیم‌های آزادی‌گرای دموکراسی غربی، رونق پروپاگاند از ممالکی که رژیم آمرانه دارند، کمتر است زیرا وجود احزاب و دسته‌های مخالف، که امکان انتقاد از حکومت را حفظ می‌کند و همچنین هوشیاری افکارعمومی، مانع توسعة آن می‌شود. درصورتی‌که در رژیم‌های آمرانه و پرقدرت نازیسم و فاشیسم، که تا سال 1945 درآلمان و ایتالیا روی کار بودند، به‌علت ممنوعیت احزاب مخالف و عدم آزادی افکار عمومی، پروپاگاند رونق فوق‌العاده پیدا کرده بود و مخصوصاً تبلیغ‌گران هیتلری به حدی دراین زمینه پیشرفت نموده بودند که امروز هم هنوز در بسیاری از کشورها، تبلیغات سیاسی براساس تجربیات آنان صورت می‌گیرد.
در کشورهای سوسیالیست سابق، در روسیه و اروپای شرقی نیز تبلیغات سیاسی حزبی، که براساس برنامه‌های ایدئولوژیک پایه‌گذاری شده بودند، رونق زیاد داشتند. ولی شکل‌ها آن، با پروپاگاندهای هیتلری متفاوت بود. زیرا اساس پروپاگاندهای کمونیستی، بر پایة آموزش خاص حزبی است و شکل فلسفی مخصوص به خود دارد. درصورتی‌که در رژیم‌های فاشیستی، تبلیغات سیاسی دارای جنبة شخصی است و به‌نفع یک رهبر یا پیشوای معین صورت می‌گیرد.
اکنون که به انواع شیوه‌های تبلیغات سیاسی اشاره شد، بی‌مناسبت نیست طرق پروپاگاند براساس اصول معمولی در رژیم‌های آمرانه نیز معرفی شوند:
1. پروپاگاند، تأیید و تصویب بدون چون و چرای هدف‌های حکومت را تعقیب می‌کند. بنابراین، هراقدامی که حکومت انجام دهد، پسندیده و قابل احترام است و برعکس، هرعملی که از مخالفین سرزند، مذموم و ناپسند شناخته می‌شود. بحث و انتقاد دربارة حکومت هم شایسته نیست زیرا اساس قدرت را متزلزل می‌سازد.
2. مسئولیت تمام نابه‌سامانی‌‌ها و بدبختی‌های اجتماعی، در این نوع تبلیغات سیاسی، مستقیماً و به‌طورعلنی، به‌دشمنان ملی، نسبت داده می‌شود. به همین دلیل، در پروپاگاندهای رژیم‌های آمرانة مختلف، یهودیان، کمونیست‌ها یا سرمایه‌داران، از جمله دشمنان مصالح ملی، به‌شمار می‌روند.
3. در تبلیغات سیاسی، همیشه وعده‌های طلایی داده می‌شوند و به‌خاطر سعادت کامل آیندة افراد، انواع مختلف فداکاری‌ها از مردم طلب می‌گردند. به‌این طریق، امیدوارساختن افراد در پروپاگاند نقش مهمی دارد.
4. پروپاگاند، دارای خصوصیات شدید اغواکننده است. به‌همین لحاظ، شعارهای سیاسی، معمولاً به‌طور مرتب در روزنامه‌ها، کتاب‌ها، سینماها، رادیوها و تلویزیون‌ها تکرار می‌شوند و تصاویر تبلیغاتی بردرودیوار خانه‌ها، سازمان‌ها و مغازه‌ها همه جا به‌چشم می‌خورند. به‌این نحو، هدف‌های خاص سیاسی درروح و مغز مردم نفوذ می‌کنند و آن‌ها را به پیروی از برنامه‌های حکومت وامی‌دارند.
5. تحریک احساسات، مهم‌ترین هدف تبلیغات سیاسی است. به‌همین جهت، رژیم‌های سیاسی مختلف، با تبلیغات خود غرور ملی و تنفر از دشمن را درافراد تقویت می‌کنندوبا تحریک احساسات ناخودآگاه، آنان را به حمایت از مقاصد خویش سوق می‌دهند.
6. پروپاگاند، همیشه جنبة پرستش‌آمیز هم دارد و ضرورت ایمان به برخی حقایق مطلق و بدون چون‌و‌چرا را ایجاب می‌کند. تأکید بر میهن‌پرستی، پرستش رهبر و پیشوای حزب سیاسی و اعتقاد به رسالت‌های تاریخی مختلف، همه از نمونه‌های شعارهایی هستند، که در تبلیغات سیاسی مطرح می‌شوند.

آثار و حدود تبلیغات سیاسی

هدف استفاده از وسایل و تکنیک‌های تبلیغات سیاسی، به‌طوری که گفته شد، تأثیر در عقاید و افکار افراد و جلب اعتماد و اعتقاد آنان و ایجاد همکاری و هماهنگی عمومی است.
دربارة آثار تبلیغات و چگونگی تأمین هدف‌های آن، نظرات مختلفی وجود دارند. برخی معتقدند که ازطریق تبلیغات سیاسی می‌توان در افکار عمومی نفوذ گذاشت و آن‌ را هدایت نمود و بعضی اعتقاد دارند که به کمک تبلیغات نه تنها می‌توان در افکار عمومی تأثیر نهاد و آن‌ را هدایت کرد، بلکه آن‌ را ایجاد هم می‌توان نمود.
برای آن که نتایج واقعی تبلیغات معلوم شوند، باید آثار آن را دقیقاً بررسی کرد و حدود آن را مشخص ساخت.

الف. آثار تبلیغات
نتایج تبلیغات سیاسی، در اوضاع و احوال و رژیم‌های مختلف، متفاوت‌اند. تجربه نشان داده است که تبلیغات در مبارزات سیاسی کشورهای غربی نقش مهمی دارد و بسیاری از احزاب، تنها به کمک تبلیغات ماهرانة خود می‌توانند در انتخابات پیروز شوند و به حکومت برسند. ولی همین احزاب، در صورتی که عملاً نتوانند تبلیغات قبلی خود را به تحقق برسانند و به وعده‌های خویش عمل کنند، به‌ زودی وجهه و اعتبار خود را از دست می‌دهند. به این طریق، تبلیغات آثار قاطع و مداوم ببار نمی‌آورد.
برای کسب قدرت سیاسی، استفاده از تبلیغات کافی نیست و اگر دیده می‌شود که در بعضی از رژیم‌های آمرانه و دیکتاتوری‌های معاصر، تبلیغات رواج فراوان یافته ‌است، نباید فراموش کرد که در کنارآن‌ها از وسایل قهری نیز بهره‌برداری می‌شود. اگر حکومت هیتلر با اعمال زور و ارعاب و خفقان توأم نبود، هرگز تبلیغات او تا آن حد مؤثر واقع نمی‌شد.
تأثیر تبلیغات باتوجه به وضع اجتماعی افراد، علاقه و عدم علاقة آنان به سیاست، سنت‌های ملی و مذهبی متفاوت است. ترویج یک فکر سیاسی یا یک سیاست خاص درتمام کشورها به یک نسبت، صورت نمی‌گیرد. همان طورکه از طریق تبلیغات تجارتی فروش هرجنسی امکان‌پذیر نیست، بلکه خصوصیات و شرایطی را ایجاب می‌کند، ترویج فکر سیاسی نیز همیشه در همه جا میسر نیست. تبلیغ‌های ضدمذهبی در یک جامعة دینی و پخش شایعات دروغ در یک اجتماع آزاد و آگاه شکست می‌خورند. در اجتماعی که عقل سلیم بر احساسات غالب است و مردم همه چیز را با امکانات عملی و تجربی می‌سنجند، کلمات و جملات اغواکننده تأثیر نمی‌گدارند.
انگشت گذاشتن به روی نابه‌سامانی‌های اجتماعی و متوجه ساختن مردم به فقرو بدبختی‌های آنان، کار ساده‌ای است. چون فقر و گرسنگی دربسیاری از ممالک عقب مانده جزو واقعیات‌اند. برعکس، معتقدساختن مردم به اینکه زندگی آنان ازدیگران مرفه‌تر و آسوده‌تر است و مخصوصاً ارائة راه‌حل‌های مثبت و عملی برای مشکلات، امری بسیار دشوار است و به همین جهت، در اکثر موارد تبلیغات با منفی‌بافی توأم می‌گردد.
در عصرحاضر، به علت شرایط خاص زندگی گروهی اجتماعات، چون بین مسئولان حکومتی و افراد عادی، ارتباط و همبستگی وجود ندارد، تبلیغات زمینه‌‌های نفوذ روانی مساعدی داراست. ولی باید در نظر داشت که اگرچه نمی‌توان به‌وسیلة تبلیغات افراد را تهییج نمود و برای مدتی با شعارهای فریبنده اغوا کرد، ولی به‌طور دائم نمی‌توان پندارهای آنان را در مسیر معینی نگه‌داشت. زیرا شرایط زمانی و مکانی، خیلی زود سبب تغییر جهت افکار عمومی می‌گردند. اگر چندسال پیش، دولت‌های غربی می‌توانستند مردم مستعمرات خود را به "تمدن عالی" و همزیستی در یک "جامعة بدون تبعیض" سرگرم کنند، امروز با ازمیان رفتن نظام استعماری، دیگر نمی‌توانند چنان تبلیغاتی را ادامه دهند و در عوض، شعارهای جدیدی مانند "کمک به توسعة اقتصادی"، "همکاری بین‌المللی" و امثال آن‌ها را مطرح می‌کنند.

ب. حدود تبلیغات
به طورکلی دربارة نتایج تبلیغات، نباید راه اغراق پیمود و گمان کرد که با تبلیغ می‌توان هرطرزفکر و هرنوع حکومتی را هرچند با شرایط خاص زمان و مکان مغایر باشد، به یک جامعه تحمیل نمود. تبلیغات سیاسی دارای حدودی است که به اختصار بررسی می‌شوند.

تبلیغات و حقیقت
متخصصان تبلیغات تجارتی، معتقدند که در طول زمان فقط حقیقت خریداردارد و هیچ نوع تبلیغی نمی‌تواند محصولی را که مطابق دلخواه مصرف‌کنندگان نیست، برای مدت مدیدی به آنان تحمیل کند. ولی باید دانست که در مورد تبلیغات سیاسی، افراد مانند مورد محصولات تجارتی، امکان مقایسه و انتخاب ندارند و برای آنان بسیار دشواراست که بتوانند نتایج صحیح یک سیاست را که معمولاً مدتی بعد آشکار می‌شوند، پیش‌بینی کنند و راه درست را برگزینند. درعین حال اگر سیاست با حقیقت سازگار نباشد، تبلیغ نمی‌تواند برای مدت مدیدی مردم را با حکومت همراه سازد و اعتقاد آن‌ها را ثابت نگه‌دارد.
باید دانست که افراط دردروغ و اغراق گویی، بزرگ‌ترین دشمن تبلیغ است و نه تنها در افراد نسبت به‌ تبلیغات ایجاد شک و تردید می کند، بلکه به حدی بی‌اعتمادی عمومی پدید می‌آورد که برثرآن، دیگر کسی جنبه‌های واقعی و صحیح تبلیغات را هم باور نمی‌کند.
اخفای حقیقت و خودداری از پخش اخبار و اطلاعات مورد لزوم مردم درمواقع ضروری، نیز ازمواردی است که آرامش روحی را از میان می‌برد و محیط ترس و ارعاب پدید می‌آورد و اثر تبلیغات را به‌کلی خنثی می‌نماید.

تبلیغ و سطح فرهنگ
شک نیست که تبلیغات روی افراد بی‌سواد و نا آگاه تأثیر وسیع می‌گذارند. ولی به‌تدریج که سطح فرهنگ مردم بالا می‌رود، آثار آن‌ها کم می‌شوند.
به علاوه، ادامة یک نوع تبلیغ برای مدتی طولانی آثار آن را از میان می‌برد. زیرا تکرار، افراد را خسته می‌کند و در نتیجة دیدن یا شنیدن مطالب مکرر، اعتقاد آنان سلب می‌گردد. مع‌الوصف، لازم به یادآوری است که تربیت سیاسی و اجتماعی افراد ازپیشرفت فنی کند‌تر صورت می‌گیرد و توسعة وسایل خبری مانند مطبوعات و رادیو، تلویزیون و سینما سبب می‌شود که به‌جای توسعة روح انتقاد، حس زودباوری در آنان به‌وجود آید. و به همین علت است که حتی در کشورهای بسیار پیشرفته نیز تبلیغات همچنان قدرت و اهمیت خود را حفظ کرده‌ است.
باید توجه داشت که در رژیم‌های دموکراسی و درشرایط آزادی مطبوعات، اگرچه تأثیر تبلیغات سیاسی از رژیم‌های آمرانه محدودتر است، اما در عوض، اثر آن قاطع‌تر است. در این نوع ممالک، اگر تبلیغات نمی‌تواند در ایجاد افکار عمومی نقش داشته باشد، لااقل در آن نفوذ می‌گذارد و سبب توسعه و تشدید جریان آن می‌گردد.
اکنون که آثار وحدود تبلیغات بررسی شدند، لازم است یادآوری شود که تبلیغات تنها درصورتی می‌تواند در یک جامعه نتایج ثمربخش ایجاد کند که با یک برنامة دقیق و به‌خاطرتأمین هدف‌های عمومی انجام شود. تبلیغات موقعی می‌تواند درخدمت مردم و دموکراسی واقعی گام گذارد که افراد را درجریان شفاف زندگی عمومی آنان قرار دهد. زیرا دموکراسی جز با پخش وسیع و کامل اخبار و اطلاعات و ایجاد آگاهی عمومی، تحقق پیدا نمی‌کند.
در بسیاری از ممالک، حکومت‌ها معمولاً مردم را ازکارهای دولتی دور نگه می‌دارند. زیرا به‌قول پل‌والری، فیلسوف معروف فرانسوی، آن‌ها خیال می‌کنند که «سیاست هنر دور نگه‌داشت مردم از شرکت در امور خود آنان است.» آثار نامساعد چنین سیاستی، بی‌اعتنایی و بدبینی مردم به مسائل مملکتی‌اند و حال آنکه هدف هر تبلیغی، باید جلب اعتماد عمومی باشد.
به طورکلی، سلامت فکر سیاسی ایجاب می‌کند که نهادهای اجتماعی، به روی عموم گشوده باشند و مسائل زندگی عمومی، آزادانه و یا بی‌طرفی و بی‌غرضی، برای آنان تشریح و تحلیل گردند. انتشار اطلاعات و اخبار فوری، واقعی و کامل درمورد تمام جریانات سیاسی و اقتصادی و اجتماعی به‌وسیلة روزنامه‌ها، مجله‌ها، کتاب‌ها، رادیوها و تلویزیون‌ها و سینماها، مبنای اصلی یک نظام ملی انتشاراتی و تبلیغاتی به‌شمار می‌رود. در هرکشوری که چنین نظامی تحقق یابد و ارتباط مستقیم و متقابل بین فرمانروایان و فرمانبرداران به‌وجود آید، شایعه‌پردازی و دروغ‌ سازی ازمیان می‌روند و افراد با اطلاع از تصمیم‌ها، برنامه‌ها و هدف‌های اجتماعی دولت، به سرنوشت خود علاقة بیشتری پیدا می‌کنند و درنتیجه، دموکراسی واقعی با مشارکت و متکی به افکار عمومی، به‌وجود می‌آید و به این طریق، تبلیغ می‌تواند درافراد ایمان و اعتقاد قاطع به هدف‌های حکومتی پدید آورد و آنان را به آینده امیدوارسازد. تبلیغی که بین حکومت و ملت هماهنگی واقعی ایجاد کند، نیرومندترین سلاح دموکراسی است.

مبانی تبلیغات سیاسی

تبلیغات سیاسی معاصر، به‌ترتیبی که در صفحات قبل بررسی شد، با تبلیغات قدیم و حتی تبلیغات دو قرن گذشته، تفاوت‌های اساسی دارد. تمایر انواع این تبلیغات را از چند جهت می‌توان مورد مطالعه قرار داد. اختلاف در محیط تبلیغات، وسایل تبلیغات و تکنیک تبلیغات، مهم‌ترین ضابطه‌‌های تفکیک و تمایز تبلیغات به‌شمار می‌روند.

محیط تبلیغات
 تبلیغات سیاسی معاصر، درجوامع جدیدی صورت می‌گیرند، که به‌قول ریمون آرون، جامعه‌شناس فرانسوی، "جامعة صنعتی" و به گفتة آلن تورن، جامعه‌شناس دیگر فرانسوی، "جامعة فراصنعتی" نامیده می‌شوند. در این جوامع جدید، پدیدة شهرنشینی توسعة کامل یافته است و بین افراد شهرنشین نسبت به زندگی روستایی گذشته، تجانس بسیار ناچیزی وجود دارد.

جوامع شهری و روستایی
تأثیر تبلیغات سیاسی درجمعیت شهرنشین، به علت تجمع وسیع افراد، یک امر بدیهی است. ولی تردید نیست که تبلیغات در میان روستانشینان، که در گوشه و کنار مملکت پراکنده‌اند نیز تأثیر باقی می‌گذارد.
در دهه‌های اخیر، توسعة رادیو و تلویزیون سبب شده است که تبلیغات سیاسی درمیان روستاییان بیش ازپیش مؤثرواقع  شود. برنامه‌های تبلیغاتی رادیوها و تلویزیون‌ها، اگر هم نتوانند روحیه و رفتار روستاییان را کاملاً عوض کنند، در تغییرآن نقش مهمی دارند. زیرا آنان بیش از شهرنشینان، فرصت گوش‌کردن رادیو و تماشای تلویزیون را دارا هستند. به ‌همین جهت، امکان تأثیر تبلیغات رادیویی و تلویزیونی درروستاها بیشتراز شهرهاست.
به علاوه، ازلحاظ سطح فرهنگ و آگاهی اجتماع، بین مردم شهر و روستا باید تفاوت گذاشت. روستانشینان باوجود برنامه‌های مبارزه با بیسوادی و پیشرفت فرهنگ، نسبت به شهرنشینان عقب‌مانده‌تر محسوب می‌شوند و نسبت به مسائل سیاسی و اجتماعی، آگاهی کمتری دارند و در نتیجه، زودتر می‌توان اطمینان و اعتقاد آنان را از طریق تبلیغات جلب کرد.
اخبار رادیویی و گفتارهای تلویزیونی در روستاها، دهان به دهان می‌گردند. و نقل قول‌هایی که در مورد مسائل اجتماعی از نویسندگان و گویندگان وسایل خبری بیان می‌شوند، خود بهترین نشانة تأثیر تبلیغات درجوامع روستایی‌اند. به همین جهت، در مبارزات انتخاباتی کشورهای غربی، تلویزیون و رادیو نقش مهمی کسب کرده‌اند و حتی بررسی‌ها دربارة نقش اندیشه‌ها و رفتارهای سیاسی در شهرها و روستاها نشان می‌دهند که تأثیر مبارزات انتخاباتی رادیویی و تلویزیونی در شهرهای بزرگ، کمتر از روستاها و شهرهای کوچک است.

رژیم‌ها و ایدئولوژی‌‌های سیاسی
تبلیغات سیاسی در کشورهای مختلف، که با رژیم‌های سیاسی متمایز اداره می‌شوند و ایدئولوژی‌های خاص دارند، اشکال و آثار گوناگونی پیدا می‌کند. دررژیم‌های دموکراسی غربی، توسعه و تأثیر پروپاگاند، از ممالکی که رژیم آمرانه دارند، کمتر است. زیرا در این کشورها، وجود احزاب و دسته‌های مخالف و امکان انتقاد از حکومت و همچنین هوشیاری مردم و بیداری افکار عمومی، مانع توسعة تبلیغات می‌گردند. درصورتی که دررژیم‌های آمرانه و پرقدرت نازیسم و فاشیسم، که تاسال 1945 در آلمان و ایتالیا روی کار بودند، به‌علت ممنوعیت احزاب مخالف و عدم‌ آزادی افکار عمومی، پروپاگاند، پیشرفت فوق‌العاده داشت و مخصوصاً تبلیغ گران هیتلری، به حدی در این زمینه پیشرفت کرده بودند که امروز هم هنوز در بسیاری از کشورهای دارای رژیم‌های آمرانه، تبلیغات سیاسی براساس تجربیات آنان صورت می‌گیرند.
در کشورهای سوسیالیست سابق نیز تبلیغات سیاسی حزبی که براساس برنامه‌های ایدئولوژیک پایه‌گذاری شده بودند، رونق زیاد داشتند. ولی شکل آن با پروپاگاندهای هیتلری متفاوت بود. زیرا اساس پروپاگاندهای کمونیستی برپایة آموزش خاص ایدئولوژیک بود و شکل فلسفی مخصوص به‌خود را داشت. در صورتی که در رژیم‌های نازی و فاشیست، تبلیغات سیاسی دارای جنبة شخصی بود و به نفع یک رهبر یا پیشوای معین صورت می‌گرفت.
باید دانست که یکی از علل مهم توسعة تبلیغات سیاسی معاصر، نفوذ ایدئولوژی‌ها در زندگی سیاسی است.
    به طورکلی، از دورة انقلاب فرانسه به بعد، نظریات مبتنی بر ایدئولوژی، به‌عنوان سلاح‌های بسیار مؤثر کسب و حفظ قدرت در آمده‌اند و در مبارزات سیاسی داخلی و جنگ‌های خارجی، در کنار زمینه‌های استراتژیک قرار گرفته‌اند. به‌طوری که تبلیغات ایدئولوژیک می‌کوشند در داخل، شوق و شعف و همبستگی ایجاد کنند و در خارج، دشمن را متزلزل و تضعیف نمایند و به این طریق، نبرد سیاسی داخلی و خارجی را به ‌یک جنگ تبلیغاتی همه جانبه تبدیل کنند.
در قرن بیستم، درانقلابات داخلی و در جنگ‌های خارجی و جهانی، تبلیغات و تسلیحات فعالیت مشترک داشتند. اما پس از جنگ جهانی دوم، با شروع جنگ سرد بین دو بلوک متخاصم شرق و غرب، تبلیغات جای تسلیحات را تا حدود زیادی گرفتند.

وسایل تبلیغاتی
با توجه به آن که تبلیغات سیاسی، جنبة روانی دارند، برای اثرگذاشتن درانسان‌ها باید از حواس و مخصوصاً چشم و گوش آن‌ها استفاده کنند. به همین جهت، می‌توان وسایل تبلیغاتی را با توجه به این حواس طبقه‌بندی کرد. در تمدن‌های باستانی ایران، یونان و روم، که در عصرخط زندگی می‌کردند، نوشته‌ها برای ضبط آثار دانشمندان و فیلسوفان، به‌کار می‌رفتند و برای تبلیغات مستقیم درمیدان‌های عمومی، از زبان و ارتباط گفتاری استفاده می‌شد و سخنرانان، با بیان گرم خود مردم را تحت تأثیر قرارمی‌دادند.
اما اختراعات فنی، رفته‌رفته زبان و خط را دگرگون ساختند. به‌طوری که فرآیند تکمیل و توسعة صنعت چاپ و پیشرفت تمدن گرافیک، با ظهوروسایل ارتباطی سمعی و بصری (رادیو و تلویزیون) تقارن پیدا کرد و به‌این طریق، برای تبلیغات سیاسی نیز مانند پخش اخبار و اطلاعات، وسایل جدیدی به‌وجود آمدند.

تکنیک‌های تبلیغات

 تبلیغات سیاسی تا قرن بیستم، جنبة تجربی داشت و فقط یک هنرسیاسی به‌شمارمی‌رفت که هیچ اصل و قاعده‌ای برای آن موجود نبود. اما امروز این تبلیغات به مجموعه‌ای از تکنیک‌ها تبدیل شده است و برای اعمال آن‌ها باید شیوه‌های دقیق علمی به‌کاربرد. استفاده از عوامل روانی و ‌کاربرد قواعد و اصول خاص، لازمة تمام انواع تبلیغات سیاسی هستند.

الف. عوامل روانی تبلیغات
چندسال پیش در یکی ازشهرهای کوچک ایالات متحدة آمریکا، یک حزب جدید سیاسی دست به ‌اقدام عجیبی زد و موقع مبارزات انتخاباتی، شهر را به سه بخش تقسیم کرد و در هربخش یک‌نوع تبلیغ انتخاباتی جداگانه به‌کاربرد. این حزب، در اولین بخش، با دلایل مستحکم و مستند، فقط عقل و منطق انتخاب‌کنندگان را به‌قضاوت فراخواند. در دومین بخش، به هوشیاری و حساسیت افراد تکیه نمود و در سومین بخش، تنها به‌عواطف افراد و مخصوصاً به غریزة مادری زنان توجه کرد. در پایان انتخابات، نتایج آراء ازبخش اول تاسوم، قوس صعودی داشتند و نشان دادند که در تبلیغات سیاسی، به‌جای توجه به عقل و منطق، باید بیشتر از احساسات و غرائز افراد بهره‌برداری نمود.
این تجربه مشخص می‌سازد که درتبلیغات، درعین‌حال که عقل و احساس و غریزة انسان مورد توجه قرارمی‌گیرد، مع‌الوصف تکیه به احساسات و غرائز، بیش از تکیه به عقل و منطق، مؤثر است و اگرهم قرار باشد قوة عقلی انسان بیشتر تحت تأثیر واقع شود، باز باید از طریق حواس و عواطف و غرائز به‌ آن دست یافت.

ب. شیوه‎های عملی تبلیغات
در انجام تبلیغات سیاسی، علاوه بر شناسایی شرایط روانی افراد و توجه به چگونگی زندگی اجتماعی آنان، رعایت یک سلسله قواعد و اصول عملی نیز ضرورت دارد. درعین حال، باید خاطرنشان ساخت که برای این تبلیغات، همیشه تکنیک‌های واحد و مشخصی وجود ندارند، بلکه در هر مورد باید اصول و قواعد مناسب با اوضاع و احوال به‌کار برده شوند و وسایلی مورد استفاده قرار گیرند که در جلب اطمینان و اعتقاد ‌جمعی مؤثرتر و قاطع‌تر باشند و گروه‌های وسیع‌تری را به‌سوی هدف‌های تبلیغاتی سوق دهند.
مهم‌ ترین اصول و قواعدی که معمولاً در انجام برنامه‌‌های تبلیغاتی مورد استفاده قرارمی‌گیرند، به این قرارند:

باری، برنامه‌های تبلیغاتی، درصورتی که ناشی از عموم مردم یا اکثریت مردم، معرفی شوند، خیلی زود درتک‌تک افراد نفوذ می‌گذارند زیرا همان‌طور که گفته شد، افراد همیشه سعی دارند مثل عموم زندگی کنند و عقاید و نظراتی داشته باشند که با عقاید و نظرات دیگران برخورد ننمایند. به‌همین‌جهت، خیلی زود تحت‌تأثیر اغوا کنندة نظراتی که نظرات عمومی قلمداد می‌شوند، قرارمی‌گیرند. علت تهییج افراد در گردهمایی‌های بزرگ و تظاهرات جمعی نیز مبتنی‌ بر علاقة متقابل آنان به حفظ هماهنگی و همدردی است و این امری است که درتبلیغات سیاسی فوق‌العاده مؤثر واقع می‌شود.
بسیار دیده شده است که درجریان رژه‌ها و تظاهرات عظیم سیاسی، مخالفان که به‌عنوان تماشاچی ایستاده‌اند، به‌تدریج مجذوب و مسحور شده‌اند و به‌رغم تمایل باطنی، همراه جمعیت به راه افتاده‌اند. به‌ این ترتیب، تظاهرات و نمایش‌های عمومی، ازیک‌طرف، بهترین وسیلة جلب اطمینان و اعتقاد عمومی هستند و از جانب دیگر، قاطع‌ترین طریقة قدرت‌نمایی به‌شمار می‌روند.

اصول ضد تبلیغ

علاوه بر تبلیغات سیاسی عادی که برای جلب ایمان و اعتقاد افراد صورت می‌گیرند، انواع تبلیغات سیاسی دیگری نیز وجود دارند که دارای جنبة تدافعی‌اند و به "ضد تبلیغ" یا "تبلیغ مخالف" معروف‌اند. هدف اصلی ضد تبلیغ، خنثی کردن تبلیغ مخالف یا بهره برداری از آن است.
ضد تبلیغ دارای اصولی است که مهم‌ترین آن‌ها بررسی می‌شوند:
الف. بررسی و شناسایی هدف‌های دشمن
برای مقابله با تبلیغات سیاسی مخالف، باید برنامه‌ها و فرمول‌های متعدد آن‌ها، دقیقاً تحلیل و تشریح شوند و به‌ترتیب اهمیت طبقه‌بندی گردند تا بتوان بی‌اساسی، ناتوانی و تضاد و تعارض آن‌ها را درک نمود و علیه هرکدام از آنان اقدام تبلیغاتی متقابل انجام داد.

ب. حمله به نقاط ضعف
توجه به ضعف و تزلزل دشمن، یکی از مهم‌ترین اصول استراتژی سیاسی و نظامی است. برای متلاشی‌کردن یک ائتلاف سیاسی، لبة تیز تیغ حملات را باید علیه نیروی مردد و متزلزل متمرکز ساخت و آن را هدف تبلیغ شدید قرارداد تا زود از میدان بیرون رود. این نوع تبلیغ، درجنگ‌ها معمول است و دولت‌های متخاصم برای منکوب کردن دشمن، همیشه سعی می‌کنند علیه متحدین او به‌ تبلیغ بپردازند و وی را تنها بگذارند. در جنگ جهانی اول، تمام تلاش آلمان‌ها متوجه متزلزل ساختن روحیة روس‌ها بود و دولت‌های متحد ضد آلمان نیز تلاش داشتند اتریش را  از جنگ درکنار آلمان خارج سازند.
برای بی‌اثر ساختن تبلیغات دشمن، ابتدا سست‌ترین آن‌ها مورد شدیدترین حملات قرارمی‌گیرند و به ‌این نحو، دشمن مرحله به مرحله تضعیف می‌گردد.

پ. خودداری از حملة مستقیم
بسیاری از دولت‌ها و نیروهای سیاسی، برای مقابله با تبلیغات دشمن، مستقیماً در برابر آن قرارمی‌گیرند و سعی می‌کنند هرحمله را با حمله و هرضربه را با ضربه‌ای مشابه آن، پاسخ دهند. در صورتی که چنین تاکتیکی نمی‌تواند نتایج مفید و سر یع به‌ بارآورد. چون همان‌طور که در مورد شیوه‌ها و تکنیک‌های تبلیغات بیان شد، برای هر تبلیغ باید زمینه و آمادگی قبلی وجود داشته باشد و بنابراین، به‌جای مقابلة مستقیم با تبلیغات دشمن، بهتر آن است که مؤثرترین طریقة تبلیغات به‌کار رود و طوری عمل شود که نه تنها تبلیغ دشمن بی‌اثر گردد، بلکه آثار منفی ایجاد کند. بحث منطقی برای رد حملات و تهمت‌های دشمن، معمولاً یکی از مظاهر ضعف سیاسی تلقی می‌شود. به این جهت، به‌جای پاسخ‌گویی مستقیم، باید به طریقة دیگری در برابر آن ایستادگی کرد و شرایطی فراهم نمود که به بی‌اعتبارشدن یا بی‌اثرشدن تبلیغات مخالف، منجر گردند.

ت. بی اعتبار ساختن دشمن
مفتضح ساختن تبلیغات دشمن، ازطریق بی‌اعتبار نمودن گردانندگان آن، از وسایل بسیار مؤثر ضد تبلیغ محسوب می‌شود. برای مقابله با تبلیغات مخالف، منطق و استدلال تأثیر قاطع ندارد و دستگاه‌های تبلیغاتی تلاش می‌کنند با تکیه بر زندگی خصوصی و روابط مشکوک گذشته و حال تبلیغ‌گران، شعار‌ها و برنامه‌های آن‌ها را بی‌اثر سازند و به مردم نشان دهند که بین ادعا و عمل رجال سیاسی و گردانندگان تبلیغات، فرق بسیار وجود دارد. استعمال ترکیبات "بیگانه پرست" و "همکار دشمن"، در مبارزات سیاسی اغلب نیروهای سیاسی کشورهای اروپایی در دورة پس از جنگ جهانی دوم رواج کامل داشت و در دهه‌های بعد هم برای بی‌اعتبارکردن برخی از رجال سیاسی اروپایی، از روابط قبلی آنان با هیتلر و همکاری آن‌ها در جنایات آن دوره، سخن می گفتند.

ث. معرفی جنبه های متضاد
نشان دادن جنبه‌های متضاد تبلیغات با واقعیت‌های عینی، یکی از اصول مهم ضد تبلیغ است. به‌همین‌سبب، دراغلب روزنامه‌ها، موقع مبارزات سیاسی، عکس‌ها و مصاحبه‌ها و اسنادی متعلق به رهبران مخالف منتشر می‌شوند که ارتباطات و نظرات و هدف‌های قبلی آن‌ها را با آنچه حالا ادعا می‌کنند، متضاد جلوه می‌دهند. تنها کافی است بدون اظهارنظر و تفسیر، دوخبر یا دوعکس در برابرهم قرارگیرند، تا بی‌اساسی و بی‌اعتباری شعارها و هدف‌های سیاسی آشکار گردند و تلاش‌های تبلیغاتی دشمن، یکباره، خنثی شوند.

ج. تمسخر دشمن
تکرار جملات و بیانات رهبران سیاسی، با لحن تمسخرآمیز، تقلید حرکات و ژست‌ها و تشبیه آنان به افراد ستمگر، ترسو و ابله، از شیوه‌های معمول و مؤثر ضد تبلیغ است. ساختن نکته‌ها و حکایت‌های فکاهی، از رفتارهای سیاسی رجال نیز ازجمله این شیوه‌ها به‌شمار می‌رود و در هو کردن و از میدان بدر نمودن مخالفان تأثیر فراوان دارد. بی‌جهت نیست که مطبوعات فکاهی در همه جای دنیا، مورد استقبال‌اند. زیرا تمسخر و تحقیر مخالفان در بسیاری مواقع، بیش از منطق و استدلال درمبارزات سیاسی مؤثر می‌افتند. اغلب رهبران بزرگ جهان از طرف تبلیغات مخالف، مورد تحقیر و تمسخر قرارمی‌گیرند و در متن‌ها و اشعار و کاریکاتورهای فکاهی همیشه مهم‌ترین موضوع روز تلقی می‌شوند.
فیلم "دیکتاتور" چارلی چاپلین، که قبلاً هم به آن اشاره شد، یکی از فیلم‌هایی است که در مفتضح‌ ساختن هیتلر و موسولینی، بیش از هر مبارزة تبلیغاتی و حتی نظامی اثرگذاشت و مردم اروپا را به‌آزادی ازقید ناریسم و فاشیسم، امیدوار ساخت. با  بررسی شعارهای سیاسی دیواری درکشورهای غربی به‌خوبی می‌توان به تأثیر خاص تحقیر و تمسخر مخالفان پی برد. یک علامت سیاسی را با نوک یک مداد می‌توان تغییر ماهیت داد و یا با افزودن یک کلمه، به یک وسیلة ضد تبلیغ درآورد. در دورة جنگ سرد دو بلوک متخاصم شرق و غرب، زیر یکی از اعلامیه‌های دیواری حزب کمونیست فرانسه یک جملة کوتاه نوشته شده بود «پول این اعلامیه را مسکو پرداخته است.»
کارناوال‌های فکاهی و هجائی نیز یکی از وسایل معمول برای ضد تبلیغ‌اند. در بسیاری کارناوال‌ها، رهبران مخالف را به‌صورت حیوانات عجیب و غریب در می‌آورند و در میدان‌ها و خیابان‌ می‌گردانند تا تنفر عمومی را نسبت به آنان برانگیزند.
در جامعه‌ای که تبلیغات جنجالی و پر هیاهوی دشمن، خطر منحرف ساختن افکار عمومی را نزدیک ساخته ‌است، بدون تردید خندیدن و مسخره‌کردن بهترین وسیلة ضد تبلیغ و ایجاد آرامش فکری است.
در پی بررسی اصول ضد تبلیغ، باید خاطرنشان ساخت که هرگاه تبلیغ مخالف، با تبلیغ مثبت و مؤثر همراه نباشد و در کنار تبلیغ تدافعی، برنامة تبلیغاتی مشخص و حساب شده‌ای وجود نداشته باشد، هرگز آثار رضایت‌بخش به‌بار نمی‌آورد. یکی از وسایل مهم خنثی کردن تبلیغات مخالفان، پخش اطلاعات و اخبار واقعی و عینی دربارة وقایع و حوادث مخصوصاً مسائل مورد استناد دشمن است. درصورتی ‌که افکارعمومی از آگاهی کامل برخوردار باشد تبلیغات مخالف با تمام شدت و قدرت خود نمی‌تواند در افراد  نفوذ بگذارد. آگاه ساختن مردم از طریق وسایل خبری و بررسی و سنجش افکار عمومی در مورد مسائل مملکتی و امور سیاسی، بهترین شیوه‌های حفظ تعادل و سلامت فکری هستند.
در اجتماعی که آزادی بیان و مطبوعات حکم‌فرما باشد و تمام اخبار و اطلاعات در اختیار عموم گذاشته شوند و مردم نیز بتوانند دربارة وقایع و حوادث و مسائل اجتماعی، ازطریق مکاتبه و مکالمه با مطبوعات و سایر رسانه‌ها یا تماس با دستگاه‌های مسئول اداری اظهارنظر کنند، تبلیغات غرض‌آمیز میدان فعالیت به‌دست نمی‌آورند. چون وقتی همه چیز برای عموم روشن و آشکار باشد، دیگر بهانه‌ای برای تبلیغ مخالفان باقی نمی‌ماند.
در ممالکی که آزادی واقعی مطبوعات برقراراست، اگر هم یک سیاست خاص تبلیغاتی وجود داشته باشد، جنبة اغوا کننده و گمراه کننده ندارد، بلکه برای تشریح و توجیه فعالیت‌ها و برنامه‌های دولت در راه عمران و رفاه جامعه، صورت می‌گیرد. در چنین شرایطی، آگاه ساختن مردم از فعالیت‌های مختلف مملکتی و ارضای خواست‌های اجتماعی آنان، برای داشتن یک زندگی بهتر و مرفه‌تر، مهم‌ترین وسیلة حفظ دموکراسی است. (9)

* ژرژبیدو همان کسی است که درمورد مسئلة الجزایر با افراطیون دست راستی فرانسه همدست شد و رهبری ارتش سری را علیه ژنرال دوگل به‌عهده گرفت. وی پس از شکست ارتش سری و فرارسیدن استقلال الجزایر، به حالت تبعید درآمریکای لاتین به زندگی پرداخت. موریس تورز هم رهبر موقت حزب کمونیست فرانسه بود.

نقش فرهنگ سیاسی در انتخابات

فرهنگ سیاسی را به "گرایش شهروندان یک کشور نسبت به سیاست، درک آنها از مشروعیت سیاسی، سنتهای عملی سیاست ورزی و احساسات و عواطف مردم نسبت به سیاستمداران" دانسته اند. فرهنگ سیاسی مانند اتمسفری می باشد که تمامی کنشگران عرصه سیاست اعم از نخبگان سیاسی، احزاب، هواداران و مردم در آن تنفس می کنند و همین استنشاق موجب می گردد ویژگی های مشترکی میان رفتارهای سیاسی آنها علی رغم تفاوتهای جدی در سوگیری سیاسی  پدید آید.

فرهنگ سیاسی در واقع ناشی از سالیان سال تجربه تعامل در عرصه کنش سیاسی و هنجارهای بین الاذهانی سطوح مختلف اجتماعی است که در بستر تاریخ کهن این سرزمین شکل گرفته است. تغییر در عرصه فرهنگ سیاسی زمان بر و بعضا مستلزم سپری شدن نسلهاست.

سابقه زیست در نظام استبدادی با قدمت بیش از دو هزار و پانصد سال، فرهنگ سیاسی مردمان و نخبگان ایرانی را استبداد زده ساخته و توانایی کنشهای رقابتی و تعاملی آنها را به شدت کاهش داده است. در واقع اگرچه مدت سی سال از انقلاب اسلامی میگذرد، ولی این زمان برای تغییر فرهنگ سیاسی زمان اندکی است و لذا هنوز فرهنگ سیاسی ما تاحدود زیادی استبداد زده باقی مانده است.تجربه کوتاه مردمسالاری دینی در ایران هنوز نتوانسته زنگارهای غیر رقابتی بودن فرهنگ سیاسی را بزداید. ویژگی های منفی مانند شکاکیت، فردگرایی منفی، قانون گریزی، فقدان روحیه جمعی، نقدناپذیری، عدم ظرفیت شکست یا پیروزی، صفر و یک دیدن سیاست، قهرمان پروری و... را می توان از نشانه های این فرهنگ سیاسی دانست.

با توجه به تمایزات خاص این انتخابات مانند اجتماعی شدن رقابتها که در مقاله قبل به آن گذرا اشاره شد، ویژگی های منفی یاد شده در فرهنگ سیاسی ایرانیان نقش بسیار مهمی در تحولات رخ داده در حین و بعد از انتخابات ایفا نمود. برخی از این ویژگی ها را در ادامه بررسی خواهیم کرد:

الف) دشمن بینی رقیب:

در نظام مردمسالار دینی همه نامزدها صالح بوده و به خانواده انقلاب تعلق دارند، لذا رقابتها بر سر انتخاب اصلح است. پس در چنین رقابت سیاسی، حق و باطل مطلق وجود نداشته، بلکه رقابت بر سر سلیقه ها و شیوه های اجرا و برنامه های بهینه است. فرهنگ استبداد زده به این امر منجر می گردد که نوعی فردمحوری برای نخبگان سیاسی و قهرمان گرایی برای هواداران و مردم پدید آید که مجموعه خودی ها، خیر مطلق و طرف مقابل مظهر تمامی سیاهی ها، ناکامی ها و ضعف هاست.

فرهنگ استبداد زده به این امر منجر می گردد که نوعی فردمحوری برای نخبگان سیاسی و قهرمان گرایی برای هواداران و مردم پدید آید که مجموعه خودی ها، خیر مطلق و طرف مقابل مظهر تمامی سیاهی ها، ناکامی ها و ضعف هاست.

متاسفانه در فضای دوقطبی انتخابات اخیر هر کدام از دوقطب در فضای مسموم فرهنگ سیاسی زنگار گرفته استبدادی تنفس کرده و هر کدام خود را مظهر خیر و نجات مطلق کشور و طرف مقابل را مایه بدبختی و انحراف از اصول و ارزشها قلمداد کرد. از یک سو یکی از نامزدها طرف مقابل را رمال، دروغگو، خرافاتی و.... خطاب کرد، و از آن سو طرف مقابل نیز با طرح اتهامات اثبات نشده به افرادی که به عنوان حامیان رقیب خوانده می شد به تحریک افکار عمومی علیه اردوگاه رقیب پرداخت.

بسیاری از مردمی که از نامزدها حمایت می کردند نیز پس از مشاهده مناظره ها، در فضایی منبعث از فرهنگ سیاسی استبداد زده گویا نبرد تن به تن گلادیاتورها را مشاهده کرده و با شعار مناظره به پا شد (نامزد رقیب) کله پاشد، رقیب را با خصم اشتباه می گرفتند!

بسیاری از مردمی که از نامزدها حمایت می کردند نیز پس از مشاهده مناظره ها، در فضایی منبعث از فرهنگ سیاسی استبداد زده گویا نبرد تن به تن گلادیاتورها را مشاهده کرده و با شعار مناظره به پا شد (نامزد رقیب) کله پاشد، رقیب را با خصم اشتباه می گرفتند!

ب)نقد شخصیت به جای نقد برنامه :

یکی از مهمترین مولفه های فرهنگ سیاسی پیشرو در انتخابات "برنامه محور" بودن است هم برای مردمی که رای می دهند و هم برای نامزدهایی که خود را در معرض رای مردم قرار می دهند. از آسیبهای فرهنگ سیاسی استبداد زده کیش شخصیت است، اصولا مردم در این فرهنگ بر اساس فرد و ویژگی های فردی انتخاب می کنند و کمتر به برنامه ها توجه می کنند. در مقابل هم نامزدها بیش از آنکه برنامه های رقیب را نقد کنند، به نقد و بعضا ترور شخصیت رو می آورند.

متاسفانه در مناظره های انجام شده بجز یکی از نامزدها، بقیه نامزدها به صورت واضح به ارائه برنامه نپرداخته و جنس نقدهای خود را به سوی نقد شخصیت رقیب سوق دادند.

ج)فقدان ظرفیت شکست:

اصل اول قاموس رقابت سیاسی تمکین به انتخاب مردم است. روال متعارف در دنیا آن است که نامزد شکست خورده با تبریک پیروزی به پیروز انتخابات به سوی تعدیل احساسات طرفدارانش حرکت می کند. اما در این انتخابات برخی نامزدهای شکست خورده نه تنها بدین سو حرکت نکردند بلکه با دامن زدن به شائبه تقلب  و اعلام پیروزی زودهنگام در شب انتخابات فضای سیاسی جامعه را ملتهب ساختند.حتی در صورت وجود برخی شائبه ها و ابهامات که متاسفانه به علت حساسیتهای این انتخابات تشدید شد، به نظر می رسد که هر کدام از طرفین چه معترضین و چه ناظران و چه مجریان می بایست در یک فضای عادلانه، منفصانه، شفاف و قانونی به رفع شائبه ها و ایجاد اطمینان نسبت به صحت انتخابات حرکت می کردند.

فقدان ظرفیت پیروزی:

یکی از اصول مسلم در رقابت سیاسی و اخلاق سیاسی اجتناب از هرگونه عملی است که "سرخوردگی" و "افسردگی" ناشی از شکست را در طرف مقابل تشدید کند. به همین دلیل در فردای پیروزی در فرهنگهای سیاسی پیشرو بر پایان یافتن رقابتها و آغاز رفاقتها و بر استفاده از تجربیات و افکار رقیب و طرفدارانشان در دولت جدید تاکید میگردد. به نظر می رسد به جای محدود کردن دایره خودی ها و تبدیل دوستان به دشمنان، می بایست به سوی ایجاد فضای وفاق میان نخبگان سیاسی و کاهش تنشهای ناشی از دوقطبی شدن جامعه ، حرکت می شد.

اینم فایل وردیش

http://www.filesara.com/download.php?file=yvci5bje6qp03c05r2.rar

آقای موسوی برنامه ارائه کنید ...

همایش حامیان دانشجویی محمود احمدی نژاد نامزد دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ، با عنوان "گفتمان امام و انقلاب ،همراهان جوان دکتر احمدی نژاد" درحالی برگزار شد که جمعیت طرفداران رییس دولت نهم درسالن شهدای هفتم تیر بسیار بیشتر از 12 هزار نفر( ظرفیت سالن) بود.

در ابتدای ورود به سالن ازدحام جمعیت آنقدر زیاد بود که تمام سالن های منتهی به راهروها نیز مملو از جمعیت بود ،بسیاری ازدانشجویان در راهروهای منتهی به سالن و عده ای در بیرون به سخنان احمدی نژاد گوش می دادند.

جمعی از حاظران در سالن برای اینکه فرصت حضور در محل سخنرانی برای همه فراهم شود ایستاده مراسم را دنبال می کردند.دانشجویان حامی احمدی نژاد از سراسر کشور در این همایش حضور یافته بودند.

** قبل از ورود احمدی نژاد، دانشجویان با شعارهای "الله اکبر"،" مرگ بر ضد ولایت فقیه"، هیهات من الذله"،" احمدی احمدی حمایت می کنیم"،"تا دولت کریمه یک یاحسین دیگر"،"عزت ما کرده زیاد، محمود احمدی نژاد"حمایت قاطع خود را از احمدی نژاد اعلام کردند.

** همچنین دانشجویان با سر دادن شعارهای "ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند"،"حزب فقط حزب علی، رهبر فقط سید علی"،"خونی که در رگ ماست، هدیه به رهبر ماست"،" ای رهبر آزاده آماده ایم آماده"،" ما همه سرباز توایم خامنه ای، گوش به فرمان توایم خامنه ای"، "هر گاه بوی خمینی(ه) به سر افتد، ما دور سید علی خامنه ای می گردیم" بار دیگر با آرمان های رهبری و انقلاب پیمانی دوباره بستند.

شرکت کنندگان همچنین با شعارهای "مرگ بر آمریکا"،" مرگ بر اسرائیل" انزجار خود را نسبت به دشمنان ایران اعلام کردند.

** در ابتدای مراسم پخش کلیپ دستاوردهای دولت نهم و سفرهای استانی رییس جمهور، نماهنگ مقاومت جهانی، سخنرانی در دانشگاه کلمبیا مورد استقبال و تشویق حاضران قرار گرفت و تمام حضار با شعار "احمدی نژاد حمایتت می کنیم" بار دیگر از نامزد دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری حمایت کردند.

** همچنین مردم با دیدن عکس های احمدی نژاد در کنار سید حسن نصرالله ،اسماعیل هنیه و روسای جمهور ونزوئلا و بولیوی به وجد آمدند و بار دیگر ابراز احساسات کردند.

* در گوشه ای از سالن عده ای از خانواده های شهدا، پلاکاردی یا مضمون "احمدی نژاد دعای خیر تمامی مادران شهید به دنبال توست" در دست داشتند که مورد توجه رسانه ها قرار گرفت.

** در گوشه و کنارسالن، دانشجویان، پلاکاردهای "احمدی دلاور حمایتت می کنیم"،" مالک اشتر علی تو انتخاب اولی"،" احمدی ساده زیست، نابودگر صهیونیست" دردست داشتند و با سر دادن شعار از احمدی نژاد حمایت می کردند.

** قبل از سخنرانی محمود احمدی نژاد، مجری برنامه اعلام کرد که جمعیت به اندازه ای است که "حجت الاسلام و المسلمین مرتضی آقا تهرانی" نماینده مردم تهران نتوانسته وارد سالن شود. پس از چند دقیقه با ورود آقاتهرانی، سالن به وجد آمد.

آقا تهرانی با حمایت از احمدی نژاد، گفت: احمدی نژاد به پلاکاردهای بزرگ نیاز ندارد، مردم خادم خود را می شناسند.

وی گفت: احمدی نژاد توانایی های بسیاری دارد و ما با صداقت و راستی از توانمندترین و صادق ترین نامزد حمایت می کنیم. در اینجا دانشجویان با شعار "ای حامی ولایت خدا نگهدار تو" او را همراهی کردند.

** با ورود احمدی نژاد شورو اشتیاقی وصف ناپذیر دانشجوبان را فرا گرفت ،بسیاری از آنان با چشمانی اشک بار و مشت های گره کرده شعار "احمدی نژاد حمایتت می کنیم" سر دادند.

با آغاز سخنرانی احمدی نژاد سالن در سکوت فرو رفت و تمام دانشجوبان با دقت به سخنان رییس جمهور خود گوش می دادند.

احمدی نژاد از حامیانش پرسید "شما از چه ساعتی اینجا هستید" که همگان فریاد زدند: از ساعت یک.
احمدی نژاد گفت آیا تا آخرش هستید که همه فریاد زدند "بله" و احمدی نژاد گفت: پس تا رسیدن به قله ها یک یا حسین دیگر که فریاد "یا حسین" سالن را در بر گرفت.

** در میانه سخنرانی احمدی نژاد شور و شوق دانشجویان به حدی بود که با تشویق ها و شعارهایشان سالن را به لرزه درآوردند. دانشجویان با شعارهای "احمدی قهرمان، امید نسل جوان"، "حسین حسین شعار ماست شهادت افتخار ماست"، "یازهرا"، "دانشجو می میرد ذلت نمی پذیرد"، "ابوالفضل علمدار، احمدی را نگه دار"،"درود بر احمدی، سلام بر رجایی"، "احمدی قهرمان، حامی مستضعفان"، "توپ، تانک مسلسل دیگر اثر ندارد" احمدی نژاد را همراهی کردند.

** در پایان مراسم نامه های حامیان احمدی نژاد از بین حضار جمع آوری شد.

 محمودخان براستی تو کی هستی؟
از کجا اومدی؟چرا رییس جمهور شدی؟

تو نباید بیای...
مگه ماشن مدل بالا داری؟مگه بچه هات رفتن خارج درس خوندن؟مگه مربی آموزش شنای دخترت یه مرد غریبس؟بگو ببینم مگه خونت بالا شهره؟
تو نیا...
مشکلت اینه که مثل یه آدم معمولی رفتی جنگیدی...عکس نداشتی تو جبهه...مثل بعضی ها الان دهانت 8 متر باز نیس که سر این مردم واسه جبهه رفتن منت بزارن..
تو نیا...چون چند تا طرح بزرگ اقتصادی رو اجرا کردی که دولت سازندگی و اصلاحات جرات اجراشو نداشتن(سهمی بندی...خصوصی سازی..تحول اقتصادی)

واسه چی می خوای بیای؟
تو نمیدونی خدمت کردن به مردم جرمه؟
بزار اونا بیان که مردم عزیز ایرانو یه مشت قابلمه بدست میدونن..اوناییکه میگن مردم واسه مرگ موش هم صف میکشن...
تو واسه چی می خواهی بیای؟
یادمه یه جا گفتی واسه مظلومیت حسین گریه کنید نه من...
گفتی حسین..همونیکه اصلاح طلب ها بش میگن(نعوذ با...) خشونت طلب..
این همه مردمی که واسه حسین گریه میکنن مردم نیستن..
چه حرفا میزنی....واسه چی می خوای بیای؟....

ریاست جمهوری برای از ما بهترانه...تو که ساده ای تو خونت استخر نداری واسه چی اومدی رییس جمهور شدی؟
میدونی اشکالت چیه؟
اینکه سطح زندگیت هم سطح قشر اکثریت مردم این زادو بومه...
راستی یادم میاد یه جا خوندم حضرت علی گفتن زمامداران مملکت باید سطح زنگیشون هم سطح مردم باشه.
تا درد اونارو حس کنه..ولی اینم یادمه وقتی علی شهید شد گفتن مگه علی نمازم میخوند؟
بگذریم...با اجازه ی کی اومدی رییس جمهور شدی؟
مگه نمیدونی این مردم قیم دارن؟17میلیون رای اوردی که اوردی...
مگه نمیدونی این 17میلیون نفر مردم نیستن؟

مردم یعنی سرمایه دارها...مردم یعنی شیرین عبادی ها..مردم یعنی اوناییکه میرن تو آغوش آمریکا
آره تو نباید رییس جمهور میشدی..چون دهانت جلوی مردم 8 متر باز نمیشه اما جلوی یک مشت گرگ شعار گفتگوی تمدن ها سر بدی...
مشکل تو اینه که همه فریاد یک ملت رو سر کشورهای امپریالیستی خالی میکنی..
ببین محمودخان تو نباید بیای..
چون آمریکا و اسراییل تورو نمیخوان..
باید اونایی بیان که آمریکا و اسراییل واسه اومدنشون لحظه شماری میکنن....
آهان یادم نیود که آمریکا و اسراییل خوبیه مارو می خوان..
تو نیا...
بزار اونایی بیان که زمانشون هرروز تو این مملکت آشوب بود...18 تیر....
ما آرامش نمی خواهیم.....پس تو نیا
یادته یه نامه نوشتی به بوش؟
آره یادمه...اما تو خود همین ایران 20000 نفر جواب نامتو دادن...خنده داره نه..؟؟؟...
آره اینا مردمن.اون 17 میلیون نفر مردم نیستن...

نوشته شده توسط http://raja88.blogfa.com

محمود خان خانه ات در کجای جهان است؟....

رهبر انقلاب اسلامی در جمع پرشور مردم کردستان

نامزدها تخریب نکنند؛ بسیاری از مسائلی که درباره اوضاع کشور می‌گویند واقعیت ندارد

حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در اجتماع عظیم مردم کردستان در میدان آزادی سنندج و خیابانهای اطراف، ضمن قدردانی از استقبال باشکوه و پرشور مردم صمیمی و با محبت کردستان از استقامت، هوشیاری و مجاهدت مردم مومن، و با فرهنگ این استان تجلیل کردند و با تأکید بر حفظ عزت ملی، به تبیین شاخصهای انتخاب بهترین و صالح ترین رئیس جمهور از میان نامزدهای صالح پرداختند.پ

حضرت آیت الله خامنه ای با اشاره به ناآگاهی برخی عوامل مزدور دشمن افزودند: بسیاری از عناصر و عوامل وهابی و سلفی که در عراق و افغانستان و پاکستان اقدامات تروریستی می کنند متوجه مزدوری خود نیستند همچنانکه فرد شیعه ای که به مقدسات اهل سنت توهین می کند حتی اگر متوجه نباشد مزدور دشمن است.

رهبر انقلاب اسلامی افزودند: در نگاه جماعت سلفی و وهابی، شیعیان و «اهل سنتِ محب اهل بیت و اهل سنت پیرو عرفان قادری»، در هر جای دنیا باشند کافرند اما حقیقت این است که پیروان این فکر شوم مأمور ایجاد اختلاف میان برادران مسلمان هستند همچنانکه شیعه ای که از روی نادانی و یا غرض به مقدسات اهل سنت توهین می کند مأمور ایجاد اختلاف است و بهرحال رفتار هر دو گروه حرام شرعی و خلاف قانونی است.

مقایسه انتقادی دولت های قبل با دولت نهم در بیانات رهبر انقلاب

بعضى از ماها وسط راه پایمان لغزید!!!

 1.بعضى‏ها مى‏گویند شما بعد از 27 سال مى‏خواهید دولت اسلامى تشکیل دهید؟ نه، تلاش و اقدام براى تشکیل دولت اسلامى از روز اول شروع شد؛ منتها افت و خیز داشته؛ پیشرفت و عقبگرد داشته؛ در جاهایى موفق بودیم، در برهه‏یى موفق نبودیم. بعضى از ماها وسط راه پایمان لغزید؛ بعضى از ماها در اصل هدف مردد شدیم؛ بعضى از ماها نتوانستیم خود را نگه داریم؛ دلبسته‏ى به رفتارهاى طاغوتى شدیم.

 ان‏شاءاللَّه به این شعار{دولت اسلامی}  پایبند بمانید و این تلاش را جدى‏تر، بى‏آسیب‏تر و واقعى‏تر کنید؛ چون گامى بلند خواهد بود در راه رسیدن به آن هدفها؛ و همان‏طور که عرض کردم، رسیدن به آن هدفها مردان خودش را مى‏خواهد.

 29/7/1384 بیانات‏ در خطبه‏هاى نماز جمعه‏ى تهران

به فراموشى سپردنِ عدالت؛ سنت گذشته!!

2. به افراد خانواده‏ى خودم مى‏گفتم اگر آقاى احمدى‏نژاد رأى هم نیاورد، این خدمت بزرگ را به انقلاب کرد که شعار عدالت محورى را مطرح کرد؛ نگذاشت به فراموشى سپردنِ این شعار بشود یک سنت.

 29/7/1384 بیانات‏ در خطبه‏هاى نماز جمعه‏ى تهران

 خطری که وجود داشت؛ عدالت به عنوان ارزش درجه دو !!!

3. نباید ارزش عدالت به عنوان یک ارزش درجه‏ى دو کم‏کم در مقابل ارزشهاى دیگر به فراموشى سپرده شود؛ در نظام ما این خطر وجود داشته است. خطر بزرگى است؛ اما با عدالت‏محور بودن یک دولت، این خطر از بین مى‏رود یا ضعیف مى‏شود.

 29/7/1384 بیانات‏ در خطبه‏هاى نماز جمعه‏ى تهران

امروز مسئولان افتخار مى‏کنند که عضو بسیجند:

 4.امروز خوشبختانه دولت و رئیس‏جمهور و مجلس شوراى اسلامى و مسؤولان گوناگون افتخار مى‏کنند که عضو بسیجند. فرهنگ بسیجى است که مى‏تواند بر همه‏ى تحولات این کشور فایق بیاید و حرکت این کشور را تضمین کند.

 7/9/1384 بیانات در دیدار هزاران نفر از بسیجیان در سالروز شهادت حضرت امام صادق (ع

برگرداندن جهتگیرى غلط!!

 5.این وضع جدیدى که در کشور به‏وجود آمده است و تشکیل دولت و گرایشى که امروز در عموم مردم و در دولت‏مردان مشاهده مى‏شود، این نوید را مى‏تواند بدهد که اوضاع براى برگرداندن جهتگیرى غلط، اوضاع مساعدى است؛

 13/10/1384 ‏ در دیدار شوراى‏عالى انقلاب فرهنگى

متن مناظره رسایی با نماینده حزب اعتماد ملی و جبهه مشارکت

 در ابتدای این جلسه ریاست دانشگده ضمن خیر مقدم به میهمانان ، مطالبی را در باره سیاست انتخاباتی دانشگده عنوان کرد و سپس مجری جلسه با ارائه گزارشی بحث را آغاز کرد. 

نمی توانم استقبال مردم را پیش بینی کنم
اسماعیل گرامی‌مقدم سخنگوی حزب اعتماد ملی با انتقاد از اینکه دعوت کروبی در دانشکده خبر از طرف دانشگاه لغو شد و دلایل این امر قانع کننده نبود، گفت: «هنوز نمی‌توانیم به صورت دقیق میزان اقبال مردم به اصلاح‌طلبان را ارزیابی کنیم و میزان و درجه آن را بگوییم ولی نشانه‌های آن را می‌گوییم که به چه کمیت و کیفیتی است». 

وی با بیان اینکه در انتخابات مجلس هفتم و هشتم شورای اسلامی و همچنین در انتخابات شوراهای سوم اقبال مردم به سمت اصلاح‌طلبان نبوده است، گفت: «اگر میزان مشارکت کم باشد اصلاح‌طلبان رای نمی‌آورند چون اصولگرایان پای ثابت انتخابات هستند.»

وی خاطرنشان کرد که با توجه به اینکه در دوره‌های گذشته ریاست جمهوری، رییس‌جمهور در دو دوره چهار سال به عنوان رییس‌جمهور انتخاب شده است در وضعیتی که ما هستیم، احمدی‌نژاد نیز به عنوان رییس‌جمهور دولت ممکن است یک دوره‌ دیگر در انتخابات حضور یابد اما به دلیل آن‌چه ناهنجاری‌ها و اتفاقات و نگرانی‌هایی که در مقاطعی در بحران‌های اقتصادی حادث شده می‌خواند، این ضرورت برای اصلاح‌طلبان ایجاد شده است که وارد صحنه انتخابات شوند و در شرایط کنونی اتفاقاتی در حوزه اقتصاد افتاده که نمی‌توانیم به سادگی از کنار آن عبور کنیم و در این شرایط به قول آقای کروبی هر که در انتخابات شرکت کند ایثار کرده است».

وضع خراب است ، نمی شود سکوت کرد

سخنگوی حزب اعتماد ملی با اشاره به آن‌چه مقوله‌ افزایش سطح فقر در جامعه می‌نامید، اظهار عقیده کرد که توجه به افزایش درآمد نفتی که در دوره‌ سی ساله انقلاب شگفت‌انگیز بود و اتفاقاتی در این چهار سال افتاد و انحراف از برنامه چهارم توسعه و همچنین وضعیت دیپلماسی خارجی ، ما را بر آن داشت که در صحنه‌ انتخابات حضور پیدا کنیم.

مردم اول مقایسه کنند بعد انتخاب

در ادامه این نشست، مزروعی درباره علت روی‌گردانی مردم از اصلاح‌طلبان اظهار کرد: «سیاست یک امر مبتنی بر آزمون، خطا و تجربه است و با توجه به اینکه مردم ما در ‌١٢ سال گذشته تجربه هشت سال مدیریت اصلاح‌طلبان و چهار سال دوره اصولگرایان را دارند، می‌توانند انتخاب کنند».

وی گفت: «در زمان فعلی همه‌ دستگاه‌ها یک دست بوده و پشت سر دولت هستند.»

مزروعی درباره تحلیل از آخرین میزان اقبال مردم به اصلاح‌طلبان گفت: «هنوز آرایش نیروهای سیاسی در کشور به آن شکل نیست که بتوان چیزی را پیش‌بینی کرد».

مردم از اصلاحات استقبال می کنند

وی با بیان این عقیده که ما اصلاح‌طلبان در یک رقابت کاملاً نابرابر وارد شده‌ایم، اظهار کرد: «اما تصور ما بر این است که به دلیل عملکرد‌های موجود و فضایی که در جامعه ایجاد شده، مردم یک اقبالی را به اصلاح‌طلبان نشان می‌دهند و به نظر می‌رسد اقبال و پشتوانه رای برای اصلاح‌طلبان وجود دارد».

وی افزود: «ما دیدگاه‌ها و نظرات خود را در جامعه اظهار می‌کنیم و با توجه به اینکه دستگاه‌های نظارتی می‌بایست با عدل و انصاف عمل کنند، می‌شود انتظار داشت که اصلاح‌طلبان در انتخابات پیروز شوند».

مزروعی ابراز عقیده کرد: «رشد تولید ناخالص داخلی ایران که اصلی‌ترین شاخص است نسبت به دوره خاتمی نیز افزایشی را نشان نمی‌دهد. درواقع وضعیت نه تنها بهبود پیدا نکرده بلکه از چهار سال گذشته بدتر شده است و مردم به راحتی می‌توانند با مقایسه زندگی، معاش و فضای سیاسی و اجتماعی جامعه دست به انتخاب بزنند».

نمی دانم چرا رد صلاحیت شدم

وی با طرح این سوال که چرا مردم اصلاح‌طلبان را انتخاب نکردند؟ ابراز عقیده کرد که امکان انتخاب برای مردم نسبت به اصولگرایان و اصلاح‌طلبان وجود نداشته است و گفت: «در انتخابات مجلس هشتم که بنده رد صلاحیت شدم هنوز شورای نگهبان دلیل آن را نگفته است. بنابراین ما با این واقعیت‌ها روبه‌رو هستیم و با توجه به اینکه زندگی روزانه مردم به آن‌ها جهت می‌دهد اگر یک انتخابات عادلانه برگزار شود مردم می‌توانند رای واقعی خود را بدهند». 

9 دولت  داشته ایم با 9 شکل خدمت

حجت‌الاسلام رسایی، عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس نیز اظهار کرد: «ما تا الان در این دوره سی ساله انقلاب، ‌٩ دولت را پشت سر گذاشتیم و هر کدام از این دولت‌ها به دلیل جهت‌گیری‌هایشان مشهور شدند و غیر از دولت موقت و دولت خیانت یعنی بنی‌صدر، بقیه دولت‌ها یعنی دولت مکتبی، جنگ، سازندگی، اصلاحات و دولت عدالت همه خدمت کردند، اما به تناسب هماهنگی‌شان با اهداف و ارزش‌های امام (ره) و انقلاب، سطح خدمتگزاری‌شان متفاوت بوده است. این هماهنگی سبب شده که خدمتگزاری بیشتری را به جامعه داشته باشند یا به نسبت کمرنگ شدن این ارزش‌ها و اهداف، خدمت‌گزاری‌شان کمتر شده است که در این خصوص دولت اصلاحات به دلیل فاصله گرفتن از این اهداف و ارزش‌ها به کف خدمتگزاری و دولت نهم به دلیل پایبندی به اصول و آرمانها به سقف خدمتگزاری رسید».

دولت نهم در رویکرد و عملکرد موفق بوده

رسایی با بیان اینکه دولت نهم در زمینه‌های مختلف اقتصادی، ورزشی ، عمرانی ، اجتماعی و فرهنگی موفقیت‌هایی داشته است، اظهار کرد: «علاوه بر این موارد، در دولت نهم جلوی خط انحراف گرفته شد و به تعبیر رهبر انقلاب جلوی روند غرب‌زدگی و سکولاریسم که در حال نفوذ در بدنه اجرایی کشور بودند گرفته شد. دولت نهم بر خلاف دولت قبل در برابر غرب شرمنده نیست. در مجلس ششم شما نامه نوشتید به رهبری که باید در برابر آمریکا کوتاه آمد و جام زهر را سر کشید».

وی افزود: «ما باید در برابر سیاست غربی‌ها که با وحشی گری و هاری همراه است ، برخوردی را داشته باشیم که با سگ هار داریم.  اگر از حمله سگ هار فرار کنیم به دنبالمان بیشتر می‌دود، اگر بایستیم می‌ایستد، اگر دنبالش کنیم فرار می‌کند. ما باید از غربی‌ها طلبکار باشیم نه بدهکار به آنها».

به خاطر تحصن و استعفا رد صلاحیت شدید

این نماینده مجلس شورای اسلامی درخصوص رد صلاحیت مزروعی در انتخابات مجلس هشتم گفت: «چطور نمی دانید چرا رد صلاحیت شدید! در واقع ردصلاحیت شما به دلیل تحصن و استعفای مجلس ششم بود. در داخل بدنه حکومت بودید اما به جان و ریشه افتاده بودید. شما خود خروج از حاکمیت را عنوان کرده و دنبالمی کردید که شورای نگهبان هم به عنوان ناظر بر قانون اساسی این کار را برایتان آسان کرد، خب حالا که می‌خواهید بیایید امیدواریم با تغییر جهت و روش باشد که در این صورت از آمدن‌تان استقبال می‌کنیم».

گفتند مسلمان نیستم ، ردم کردند

مزروعی در ادامه این نشست در پاسخ به رسایی، گفت: «در رابطه با نامه نمایندگان مجلس ششم به رهبری باید بگویم که این نامه را باید مورد تحلیل و بررسی قرار داد و من در حال حاضر نیز از آن نامه دفاع می‌کنم. آقای رسایی سخنگوی شورای نگهبان هستند و توضیحاتی که امروز ارایه کردند شورای نگهبان تا به حال ارایه نکرده بودند و ما را طبق ماده ‌٢٨ قانون انتخابات ردصلاحیت کردند که به معنای عدم اعتقاد و التزام به اسلام و جمهوری اسلامی بود یعنی می‌گویند ما اصلا مسلمان نیستیم و سوال این است آیا در جمهوری اسلامی کسی نمی‌تواند در اعتراض به امری ناحق تحصن کند»؟

در اینجا رسایی خطاب به مزروعی گفت که البته اعتقاد و التزام به ولایت فقیه هم در این بند هست، چرا آن را نمی گویید.

مزروعی پاسخ داد : حالا خب بقیه اش هم هست دیگه ، چون که صد آمد نود هم پیش ماست (!) بله شورای نگهبان چون به خدا هم پاسخگو نیست به کسی جواب نمی دهد. حقوق شهروندی افراد را نمی شود پایمال کرد. ما اعتقاد به اسلام و جمهوری اسلامی داریم.

کدام آرمانها ، دروغ زیاد شده

وی با بیان این که آقای رسایی می‌گوید در دوره‌هایی از آرمان‌ها فاصله گرفته‌ایم و در دولت نهم به آرمان‌های انقلاب بازگشت داشته‌ایم، باید پرسید کدام آرمان؟ مگر نه اینکه استقلال و آزادی و به خصوص آزادی از مهمترین آرمان‌هایی هستند که مردم ما به خاطر آنها انقلاب کردند، ابراز عقیده کرد: «باید پرسید آیا آزادی در دولت نهم بیشتر شده یا کمتر در حالی که حتی به نظر من در دولت نهم از آرمان‌ها فاصله گرفته شده است. آیا در حال حاضر جامعه از نظر اخلاقی ارتقاء یافته است؟  آیا دروغ، تملق و فساد زیادتر شده و یا کمتر»؟

در این قسمت وقتی مجری قصد داشت تا بحث را به طرح سئوالات بکشاند ، رسایی در اعتراض گفت : این طور که درست نیست. آقای مزروعی دوباره سخن گفت و مسائلی را طرح کرد ، لازم است کمی استراحت کند و بشنود. من می دانم که آقای گرامی مقدم دلش می خواهد بیش از من پاسخ دهد. چون خود این جدایی که شما می بینید الان من آمده ام و بین این دو نفر نشسته ام، خودش حکایت از این می کند که تفاوت هایی ایجاد شده . قبلا این دوستان یکی بودند ما در مقابلشان و الان ...

قلب ها با هم ، مشت ها روبروی هم !

در ادامه این مناظره گرامی‌مقدم در جواب گفته رسایی مبنی بر اینکه بین شما دو نفر(گرامی ‌مقدم و مزروعی) الان فاصله افتاده ، گفت: «قلب‌های ما با هم است. در جبهه اصلاحات گروه‌های متعددی وجود دارند که به هم نقد دارند اما نقاط مشترک زیادی نیز دارند».  

رسایی در پاسخ وی گفت : بله قلب ها با هم ولی مشت ها روبروی هم است !  آقای گرامی مقدم همه می دانند مواضع شما با هم متفاوت است. چرا خجالت می کشید! شما نماینده آقای کروبی هستید، باید با همان صراحت نظرتان را در باره این افراد بگویید که آقای کروبی می گوید.

گزارش صندوق آرای رای را به ما ندادند

سخنگوی حزب اعتماد ملی تصریح کرد: «در رابطه با انتخابات شوراها که ما همیشه به آن اعتراض داشته‌ایم پاسخی به ما داده نشده است تا قلب‌هایمان آرام گیرد و در انتخابات شوراها هر چه تلاش کردیم تا نمایندگان ما پای صندوق‌ها حضور پیدا کنند با این موضوع موافقت نشد و تنها در کنار آن خواستیم تا بنابر گزارشاتی که شده بود پرینت صندوق‌های تهران را به ما بدهند که تا به امروز این اتفاق نیفتاده است و از وزیر کشور وقت آقای پورمحمدی نیز درخواست کردیم که تا به امروز بعد از ‌٢٨ ماه جوابی داده نشده است. البته در انتخابات مجلس هشتم نیز همین درخواست را داشتیم».

وی ادامه داد: «در حوزه اقتصاد قطعا هر جریانی دارای ایرادات و اشکالاتی است؛ اما باید این ایرادات با منطق سازگار باشد؛ چرا که همه ما از علاقه‌مندان به نظام و جمهوری اسلامی هستیم و سوابق روشن است».

تورم 47 درصدی را کردیم 12 درصد

گرامی‌مقدم به نفت ‌١٨ دلاری زمان اصلاحات و ‌١٣٠ دلاری در ماه‌های گذشته اشاره کرد و افزود: «رشد اقتصادی ما بالای هفت درصد بود که از اوایل انقلاب بی‌نظیر بوده است که البته در سایه سرمایه‌گذاری پتروشیمی، سیمان و ... بوده است و این آمار را بانک جهانی و بانک مرکزی اعلام کرده‌اند و تورم را حدود ‌۴/١١ درصد تحویل داده‌ایم».

وی افزود: «در مجلس هفتم گفتند در دوره سازندگی ‌۴٧ درصد تورم وجود داشته و ما اصلاح‌طلبان عرضه داشتیم آن را به ‌۴/١١ برسانیم و در حوزه بیکاری هفته قبل بانک مرکزی اعلام کرد که نرخ بیکاری به ‌٧/٢۶ درصد رسیده است و این در حالی است که وقتی تورم بالا می‌رود باعث کاهش قدرت خرید مردم می‌شود».

گرامی‌مقدم ادامه داد: «در دولت ما همه شاخص‌ها رو به رشد بود و در کوچک کردن دولت سالانه پنج درصد را قول داده بودیم اما تا هشت درصد پیش رفتیم در حالی که در دولت فعلی سالانه دولت هشت درصد فربه و چاق شده و باعث از بین رفتن بسیاری از درآمدهای ملی شده است».

سخنگوی حزب اعتماد ملی، با طرح این پرسش که ما درآمد پتروشیمی را به دو میلیارد در برنامه سوم توسعه رساندیم و در حال حاضر چقدر است؟ در فولاد و سیمان چه کردید؟ گفت: «بگویید دولت نهم در ارایه رفاه به ملت ایران و ارزش‌هایی که مورد احترام همه ما است و مردم برای آن جانفشانی کرده‌اند چه اقداماتی انجام داده و تا به حال چه اتفاقاتی رخ داده است»؟

مشکل آزادی نیست، بی عدالتی است
رسایی در ادامه گفت: ما خوشحالیم از این که دوستان امروز مسائلی را به عنوان مشکل اصلی مردم مطرح می کنند که قبلا اعتقادی به آن نداشتند. شما و آقای مزروعی قبلا معتقد بودید که مشکل اصلی مردم آزادی است. «نباید گفت مسئله اصلی مردم ما آزادی است؛ چون مردم ما آزاد هستند و پای صندوق می‌آیند و همین حرف‌های آقای مزروعی فردا در روزنامه‌ها و حتی در صدا و سیما منتشر می‌شود».

رسایی تاکیدکرد : البته روزنامه هایی که خودشان را آزاد می دانند ولی ماهی ده میلیون تومان اجاره داده شده اند - من می دانم کدام روزنامه است ، آقای مزروعی هم می داند – همین فردا سخنان شما را  بازتاب می دهند. سپس رسایی با اشاره به سندی سخنان چند سال قبل مزروعی را خواند که در آن گفته بود : « از نظر این فراکسیون مشکل اصلی مردم آزادی و مردم سالاری است و جناح اصلاح طلب دغدغه و مشکل اصلی مردم را این می داند ولی جناح مقابل اصلاحات مشکل اصلی مردم را فقر و فساد و تبعیض می داند. باید انتخابات را به رفراندم تبدیل کنیم.»

در طول تاریخ شاهد مقابله و نبرد حق و باطل به اشکال مختلف بوده ایم. حق و باطل همیشه در مقابل هم بوده اند و با شدت و ضعف با هم مقابله کرده اند. همیشه صدای ارشاد کردن حق ارام بوده است و صدای هوچی گری و مسخره کردن و تهمت زدن باطل بلند. همیشه حق در اقلیت بوده و باطل در اکثریت. حق همیشه اگاهی داده و ارشاد کرده و باطل اگر نتوانسته جلوی صدای حق را بگیرد،فقط مسخره کرده و با داد و فریاد تلاش کرده تا مانع رسیدن صدای حق به گوش مردم شود. اما حق همچنان جاری و ساری است. باطل ها فراوانند و متکثر وگوناگون ولی حق همواره ثابت بوده و مشخص. باطلان عوض میشوند و می ایند و می روند ولی حق همچنان در اقلیت ادامه داده است، چون این قانون خلقت است((                  )). باطل ها به نسبت امیختگی شان با حق است که اندک زمانی دوام اورده اند ولی بالاخره با تمام هوچی گری ها و داد و قال ها و پنجه کشیدن ها به چهره حق رفتنی شده اند، و حقیقت الهی با تمام توهین ها و دشمنی ها همچنان ماندگار است. واین سنت الهی را تاریخ به ما ثابت کرده است.مردان بزرگی در زمان خودشان توهین شنیده اند ولی تکلیفشان را در عملشان دانستندو خود را کاملا فدای عملشان کرده اند.  

روزی در اغاز بعثت رسول خدا عازم طائف شد تا پیام حق و ندای حقیقت را به گوش خاموش دلان برساند. رهبران کفر شهر بچه ها را جمع کردند، در دامانشان سنگ ریختند، حق را وارونه جلوه دادند و کودکان را به سوی  پیامبر روانه کردند. پیامبر رحمت درحالی که روشنگری و ارشاد میکرد، کودکان به سویش حمله کردند و سنگ زدند و دشنام دادند و مسخره کردند و خندیدند. و پیامبر را با سر و بدنی زخمی و خون الود از شهر بیرون کردند. محمد(ص) در بیرون از شهر در کنار جویی نشست تا نفسی تازه کند و برای مردم گمراه طائف طلب امرزش و هدایت کند. غلامی برایشان انگور اورد و پیامبر با نام خدا شروع به تناول کرد . غلام از این خدا پرسید و پس از شنیدن سخنانی کوتاه، چون دلش پاک بود پیام حق را دریافت و ایمان اورد. و پیامبر هرچند که این روز را از سخت ترین روزهای رسالتش دانست و همواره از ان با تلخی یاد کرد ولی هدایت همان یک نفر و ازادی اش از بند کفر را وظیفه رسالت دانستند. و امروز توهین مردم طائف نیست که مانده است،بلکه کلام حق پیامبر و ندای اسلام است که در سراسر جهان پیچیده و ان غلام امروز تبدیل شده است به یک و نیم میلیارد مسلمان.

مهم جرات بیان حق است وگرنه توهین و تحقیر همیشه بوده است. هرگاه صدای حق بلند شده لایسمعون و لایبصرون هم هم بوده اند.کوردلان و کورچشمانی که نور حقیقت چشمان به تاریکی خو گرفته شان را می آزارد و آنرا تاب نیاورده اند و تلاش کرده اند صدای حق را خموش کنند یا لااقل خدشه ایی به ان وارد کنند و اگر نتوانسته اند از سر زبونی سنگ زده اند و هتاکی کرده اند.

مردی در ژنو سخنرانی کرد. حق را گفت و توهین شنید. اندکی نتوانستند روشنایی کلام را تاب بیاورند و جلسه را ترک کردند. و عده ایی ماندند و خودشان را دلقک کردند. اما ندای حقیقت و فریاد ظلمی که در گوشه ایی از این جهان جاری است گفته شد و شنیدند گوشهایی که باید می شنیدند و  پذیرفته اند دلهایی که زلالند و حق وباطل را میفهمند.

و باز هم ادامه سیر تاریخ...و در طول این مسیر این ادمها نیستند که مهمند، حرف ها هستند که مهمند. حق است که باید گفته شود و ماندگار بماند.پیامبر امده بود تا کلام خدا را بگوید و مردی در ژنو کلام دین خدا را گفت ((ظالم رفتنی و مظلوم ماندنی است )). و حالا مسئله این نیست که این کلام را تشویق کردند یا به گوینده توهین _که بر اساس سنت تاریخ،باید هم توهین میکردند و فریاد میزدند چون یک مرد نور را در چشم خفاش ها انداخته است و انها کاری جز جیغ زدن نمیتوانند_ مسئله این است که کلام حق را باید گفت و چقدر خوب که این شهامت در یک ایرانی پر صلابت بود و از گلوی او بیرون امد.

امروز پیروز واقعه طائف را پیامبر(ص)میدانیم،و فردا مشخص میشود که پیروز ژنو که بوده است... چرا امروز قبول نکنیم؟!